पुरितत्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पुरि(री)तत्¦ स्त्री पुरीं देहं तनोति तन--क्विप्।

१ देहा-रम्भके (आं त) अन्त्राख्ये नाडीभेदे। पुरि देहे तनोतिआच्छादयति हृदयादि अलुक्स॰ ह्रस्वमध्यः।

२ हृदया-च्छादके मांसभेदे यजु॰

३९ ।

९ दीर्घपाठः अन्यत्र ह्रस्व-पाठः।

३ देहे च
“यदा सुप्तो न कञ्चन वेद हिता नामनाड्यो द्वासप्ततिः सहस्राणि हृदयात् पुरीततममि-प्रतिष्ठन्ते ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते” शत॰ ब्रा॰

१४

५ ।

१ ।

२१
“यस्मिन् काले जाग्रत्स्वप्नयोर्द्रष्टा दर्शन-वृत्ति स्वप्नं हित्वा सुषुप्तः विशेषज्ञानाभावेन सम्प्र-सादस्वस्वरूपं ब्रह्मैक्यं गतो भवति। हृदयं नामो-दरवक्षःप्रदेशयोर्मध्यस्थितः पुण्डरीकाकारो मांस-पिण्डस्तत्परिवेष्टनं पुरीतदित्युच्यते इह पुनस्तदुप-लक्षितं शरीरं पुरीतच्छब्देनाभिप्रेतम्। तथा चहृदयात् पुरीततं शरीरमभिप्रतिष्ठन्त इति कृत्स्नंशरीरं व्याप्नुवन्त्योऽश्वत्थं पर्णराजय इव बहिर्मुखाःअभितो निःसरन्ति। ताभिर्वाडीभिः कृत्वा जाग्रद्-विमयाया बुद्धेः कर्मवशात् पत्यवसर्पणमनु विज्ञानमयआत्मा प्रत्यवसृप्येन्द्रियाण्युपसंहृत्य पुरीतति शेतेअग्निवत् तप्तं लोहपिण्डमविशेषेण संव्याप्य वर्त्तते” भा॰

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पुरितत् w.r. for पुरीतत्L.