पुरीतत्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरीतत्, पुं, क्ली, (पुरीं शरीरं तनोतीति । तन दुञ् विस्तारे + क्विप् । “गमः क्वौ ।” ६ । ४ । ४० । इत्यत्र “गमादीनामिति वक्तव्यम् ।” इति वार्त्तिकोक्त्या अनुनासिकलोपः । तुगागमश्च । पुरिं तनोतीति वाक्ये “नहिवृतिवृषिव्यधि- रुचिसहितनिषु क्वौ ।” ६ । ३ । ११६ । इति पूर्ब्बपदस्य दीर्घः ।) अन्त्रम् । आ~त इति ख्यातम् । अन्तति वध्नाति कालखण्डादि अन्त्रं अतिबन्धे नाम्नीतिरः । पुरिः शरीरं तनोतीति पुरीतत् क्विप् वनतनाद्यनिमामिति नलोपे स्वस्य तनिति तन् निपातनादिकारस्य दीर्घः । अन्त्र- साहचर्य्यात् क्लीवत्वम् । पुरीतदस्त्रियामिति वाचस्पतिः । इत्यमरभरतौ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरीतत् पुं-नपुं।
अन्त्रम्
समानार्थक:अन्त्र,पुरीतत्
2।6।66।1।2
अन्त्रं पुरीतद्गुल्मस्तु प्लीहा पुंस्यथ वस्नसा। स्नायुः स्त्रियां कालखण्डयकृती तु समे इमे॥
पदार्थ-विभागः : अवयवः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरीतत्¦ mn. (-तत्) An entrail, a gut. E. पुरि or पुरी for पुर body, and तन् to, spread, to stretch, aff. क्विप् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरीतत् [purītat], m., n. [पुरीं देहं तनोति तन् क्विप्]
A particular intestine near the heart; यदा मनः पुरीतति प्रविशति T. S; यदा सुप्तो न कंचन वेद हिता नाम नाड्यो द्वासप्ततिः सहस्राणि हृदयात् पुरीततमभिप्रतिष्ठन्ते ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते ŚB.; Bṛi. Up. 2.1.19.
The entrails in general; (also पुरितत्, but it appears to be a wrong form).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरीतत् m. n. (fr. 3. पुर्, or पुरी+ तन्?)the pericardium or some other organ near the heart
पुरीतत् m. the intestines VS. AV. S3Br. KaushUp. (See. परी-तत्and पुलीतत्).
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरीतत् न.
पशु का हृदयावरण अथवा हृदय की झिल्ली, भा.श्रौ.सू. 7.19.11 (जौहव)।
