पुष्पदन्त
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुष्पदन्तः, पुं, (पुष्पमिव शुक्लो दन्तोऽस्य ।) वायु- कोणस्थदिग्गजः । इत्यमरः । १ । ३ । ४ ॥ विद्याधर- विशेषः । इति मेदिनी । ते, २१३ ॥ जिनभेदः । इति हेमचन्द्रः ॥ नागभेदः । इति धरणिः ॥ (यथा, महाभारते । ७ । २०० । ७० । “अणीं कृत्वैलपुत्त्रञ्च पुष्पदन्तञ्च त्र्यम्बकः ॥” पार्व्वतीप्रदत्तः कार्त्तिकेयस्यानुचरविशेषः । यथा, महाभारते । ९ । ४५ । ४९ । “उन्मादं पुष्पदन्तञ्च शङ्कुकर्णं तथैव च । प्रददावग्निपुत्त्राय पार्व्वती शुभदर्शना ॥” विष्णोरनुचरविशेषः । यथा, भागवते । ८ । २१ । १७ । “जयन्तः श्रुतदेवश्च पुष्पदन्तोऽथ सात्वतः ॥” शिवगणभेदः । यथा, कथासरित्सागरे । १ । ४९ । “प्रसादवित्तकः शम्भोः पुष्पदन्तो गणोत्तमः । न्यषेधि च प्रवेशोऽस्य नन्दिना द्वारि तिष्ठता ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुष्पदन्त पुं।
वायव्यदिग्गजः
समानार्थक:पुष्पदन्त
1।3।4।1।1
पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः। करिण्योऽभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात्.।
पत्नी : पुष्पदन्तस्य_हस्तिनी
स्वामी : वायव्यदिशायाः_स्वामी
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, अलौकिकप्राणी
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुष्पदन्त¦ पु॰ पुष्पमिव दन्तो यस्य।
१ वायुकोखस्थे दिग्गज-भेदे अमरः।
२ विद्याधरभेदे मेदि॰।
३ जिनभेदे हेमच॰।
४ बागभेदे धरणिः।
५ वैष्णवानुचरभेदे भाग॰
८ ।
२१ ।
१० ।
६ पुरद्वाराधिपभेदे
“शुद्धाक्षमैन्द्रं भल्लाटं पुष्पदन्तं तथैवच” हरिवं॰
११
६ अ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुष्पदन्त¦ m. (-न्तः)
1. The elephant presiding over the north-west quarter.
2. A chief of the Gand'harbas or Vidya4d'haras, attendant upons S4IVA, to whom is ascribed the authorship of the “Mahimna Stotra”.
3. One of the Jinas or Jaina teachers.
4. A Na4ga or ser- pent of the infernal regions. m. dual. (-न्तौ) The sun and moon. E. पुष्प flower, and दन्त a tooth.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. " -fflower-toothed " , N. of शिवR.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of an attendant of शिवMBh.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of an attendant of विष्णु. BhP.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. (also -क)of a गन्धर्व(author of the महिम्नःस्तवः) Cat.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of a विद्या-धरL.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of a serpent-demon L.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. (with जैनs) of the 9th अर्हत्of present अवसर्पिणी
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of a partic. being Hcat.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of the elephant of the north-west quarter ib.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. of the mountain शत्रुं-जयS3atr.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त m. ( du. )sun and moon ib.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त n. N. of a temple Katha1s.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त n. of a palace Buddh.
पुष्पदन्त/ पुष्प--दन्त n. of a gate Hariv.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--attacked the Asura followers of Bali. भा. VIII. २१. १७. [page२-368+ २३]
(II)--a यक्ष; a son of देवजनी. Br. III. 7. १२८.
(III)--the elephant of the साम fold (बृहत्साम) with six tusks; his sons are ताम्रपर्ण and others roaming in groups. Br. III. 7. ३३७; वा. ६९. २२१.
(IV)--a काद्रवेय na1ga; a serpent. वा. ६९. ७१.
(V)--to be worshipped before the com- mencement of house and palace building operations. M. २५३. २६; २५५. 9; २६८. १५.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PUṢPADANTA I : One of the Aṣṭadiggajas. (The eight elephants of the quarters).
_______________________________
*2nd word in right half of page 623 (+offset) in original book.
PUṢPADANTA II : One of the three soldiers given to Subrahmaṇya by Pārvatī. The other two were Unmāda and Śaṅkukarṇa. (Śloka 51, Chapter 45, Śalya Parva).
_______________________________
*3rd word in right half of page 623 (+offset) in original book.
PUṢPADANTA III : One of the attendants of Śiva. Due to a curse Puṣpadanta was born on earth as Vararuci. (See under Vararuci). There was another curse also on him. (See under Jambukeśvara).
_______________________________
*4th word in right half of page 623 (+offset) in original book.
