पृषदश्व
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृषदश्वः, पुं, (पृषन् मृगविशेषोऽश्व इव वाहको यस्य ।) वायुः । इत्यमरः । १ । १ । ६५ ॥ (यथा, ऋग्वेदे । १ । ८७ । ४ । “स हि स्वसृत् पृषदश्वो युवा गणोऽया ईशान- स्तवीषिभिरावृतः ॥” राजर्षिभेदः । यथा, महाभारते । २ । ८ । १२ । “व्यश्वः सदश्वो वध्र्यश्वः पृथुवेगः पृथुश्रवाः । पृषदश्वो वसुमनाः क्षुपश्च सुमहाबलः ॥” विरूपस्य पुत्त्रः । यथा, भागवते । ९ । ६ । १ । “विरूपः केतुमान् शम्भुरम्बरीषसुतास्त्रयः । विरूपात् पृषदश्वोऽभूत् तत्पुत्त्रस्तु रथीतरः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृषदश्व पुं।
वायुः
समानार्थक:श्वसन,स्पर्शन,वायु,मातरिश्वन्,सदागति,पृषदश्व,गन्धवह,गन्धवाह,अनिल,आशुग,समीर,मारुत,मरुत्,जगत्प्राण,समीरण,नभस्वत्,वात,पवन,पवमान,प्रभञ्जन,क,शार,हरि
1।1।62।1।1
पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहानिलाशुगाः। समीरमारुतमरुज्जगत्प्राणसमीरणाः॥
: महावायुः, सवृष्टिकः_वायुः, शरीरवायुः
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, आत्मा, देवता
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृषदश्व¦ पु॰ पृषन् मृगभेदोऽश्व इव वाहकत्वात् यस्य। वायौ अमरः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृषदश्व¦ m. (-श्वः) The god of air, or wind divinely personified. E. पृषत् the porcine deer, or a drop of rain, and अश्व a horse; whose steeds are like deer, or may be considerded as the drops of rain, accom- panying a gale.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृषदश्व/ पृषद्--अश्व mfn. ( पृ)having piebald horses or having antelopes for horses (said of the मरुत्s) RV.
पृषदश्व/ पृषद्--अश्व m. wind or the god of -wwind Hcar.
पृषदश्व/ पृषद्--अश्व m. N. of शिवS3ivag.
पृषदश्व/ पृषद्--अश्व m. N. of a man( pl. his descendants) Pravar. MBh.
पृषदश्व/ पृषद्--अश्व m. of a son of अन्-अरण्यand father of हर्य्-अश्वVP.
पृषदश्व/ पृषद्--अश्व m. of a son , of विरूपBhP.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--A son of विरूप, and father of Rathi- tara; फलकम्:F1: भा. IX. 6. 1; Br. III. ६३. 6; वा. ८८. 6; Vi. IV. 2. 8-9.फलकम्:/F a मन्त्रकृत्. फलकम्:F2: M. १४५. १०३.फलकम्:/F
(II)--the son of पृथु and father of आन्ध्र; फलकम्:F1: वा. ८८. २६.फलकम्:/F a मन्त्रकृत् and of the Angirasa branch. फलकम्:F2: Ib. ६९. १००.फलकम्:/F
(III)--the son of अनरण्य and father of हर्यश्व. Vi. IV. 3. १८.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PṚṢADAŚVA : An ancient King who got a dagger from king Aṣṭaka. (Śloka 80. Chapter 166, Śānti Parva).
_______________________________
*5th word in right half of page 607 (+offset) in original book.