पृष्ठ्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृष्ठ्यम्, क्ली, (पृष्ठानां स्तोत्रविशेषाणां समूह इति । पृष्ठ + “ब्राह्मणमाणववाडवाद् यत् ।” ४ । २ । ४२ । इत्यस्य “पृष्ठादुपसंख्यानम् ।” इति वार्त्तिकोक्त्या यत् ।) पृष्ठानां समूहः । इत्यमरः । ३ । २ । ४२ ॥
पृष्ठ्यः, पुं, (पृष्ठेन वहतीति । पृष्ठ + यत् ।) पृष्ठेन भारवाहकाश्वः । तत्पर्य्यायः । स्थौरी २ । इत्यमरः । २ । ८ । ४६ ॥ (यथा, महा- भारते । १ । २२२ । ४९ । “पृष्ठ्यानामपि चाश्वानां वाह्लिकानां जनार्द्दनः । ददौ शतसहस्राणि कन्याधनमनुत्तमम् ॥” धारके, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ४ । ३ । १० । “ऋतेन हि ष्मा वृषभश्चिदक्तः पुमा~ अग्निः पयसा पृष्ठ्येन ॥” “पृष्ठ्येन धारकेण पयसाक्तः ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृष्ठ्य पुं।
भारवाह्यश्वः
समानार्थक:पृष्ठ्य,स्थौरिन्
2।8।46।1।1
पृष्ठ्यः स्थौरी सितः कर्को रथ्यो वोढा रथस्य यः। बालः किशोरो वाम्यश्वा वडवा वाडवं गणे॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, स्तनपायी
पृष्ठ्य नपुं।
पृष्ठानां_समूहः
समानार्थक:पृष्ठ्य
3।2।41।2।2
हल्या हलानां ब्राह्मण्यवाडव्ये तु द्विजन्मनाम्. द्वे पर्शुकानां पृष्ठानां पार्श्वं पृष्ठ्यमनुक्रमात्.।
पदार्थ-विभागः : समूहः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृष्ठ्य¦ mfn. (-ष्ठ्यः-ष्ठ्या-ष्ठ्यं) Relating or belonging to the back. m. (-ष्ठ्यः) A pack-horse. n. (-ष्ठ्यं) A multitude of back bones. E. पष्ठ the back, यत् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृष्ठ्य [pṛṣṭhya], a. Relating to the back. -ष्ठ्यः A packhorse, पृष्ठ्यानामपि चाश्वानां बाल्हिकानां जनार्दनः । ददौ शतसहस्राख्यं कन्याधनमनुत्तमम् ॥ Mb.1.221.51.
ष्ठ्या A mare for draught.
An edge on the back of the altar.
ष्ठ्यम् The back-bones.
A collection of Sāmans.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पृष्ठ्य mfn. belonging to or coming from the heights (with पयस्or अन्धस्n. the milk or the plant from the heights , i.e. the सोम) RV.
पृष्ठ्य mfn. carrying on the back
पृष्ठ्य m. (with or sc. अश्व)a horse for riding or for draught La1t2y. MBh.
पृष्ठ्य mfn. forming the स्तोत्रs called पृष्ठTa1n2d2Br.
पृष्ठ्य mfn. having these स्तोत्रs (said of a partic. period of 6 sacrificial days [as subst. m. ] , viz. पृष्ठ्या-हन्, पृष्ठ्य-त्र्यह, -पञ्चा-ह, -स्तोत्रिय, -चतुर्थ, -षष्ठVait. )
पृष्ठ्य m. = पृष्ठानां समूहःPa1n2. 4-2 , 42 Va1rtt. 1 Pat.