पेयूष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पेयूषः, पुं, क्ली, (पीय पाने + “पीयेरूषन् ।” उणा० ४ । ७६ । इति ऊषन् बहुलवचनात् गुणः ।) अभिनवं पयः । इत्यमरः ॥ नव- प्रसूताया गोः सप्तदिनाभ्यन्तरीणदुग्धम् । यथा, “आसप्तरात्रप्रभवं क्षीरं पेयूष उच्यते ॥” इति हारावली ॥ “पीयते पेयूषः पीङ्घ पाने नाम्नीति यूषः मूर्द्ध- न्यान्तः क्लीवञ्च । पीयूषञ्च अथ पीयूषपेयूषे नवं सप्तदीनावधीति शब्दार्णवः ॥” इति तट्टीकायां भरतः ॥ (यथा, मनुः । ५ । ६ । “शेलुं गव्यञ्च पेयूषं प्रयत्नेन विवर्ज्जयेत् ॥”) अमृतम् । अभिनवसर्पिः । इत्युणादिकोषः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पेयूष¦ पु॰ न॰ पीय--सौ॰ ऊषन् बाहुलकात् पक्षे गुणः।
१ अमृते
२ नवघृते।
“सप्तरात्रप्रसूतायाः क्षीरं पेयूष-मुच्यते” हारा॰ उक्ते आसप्तरात्राभ्यन्तरकालीने
३ दुग्धे च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पेयूष¦ mn. (-षः-षं)
1. The milk of a cow, which has calved within seven days.
2. Fresh Ghee.
3. Amrita or nectar. E. पीय Sautra root, for पा to drink, ऊसुन् Una4di aff., and the vowel changed; otherwise पीयूष, q. v.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पेयूषः [pēyūṣḥ] षम् [ṣam], षम् 1 Nectar.
The milk of a cow that has calved within seven days; सप्तरात्रप्रसूतायाः क्षीरं पेयूष- मुच्यते Hārāvalī; Ms.5.6.
Fresh ghee.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पेयूष m. or n. (= and v.l. for पीयूषSee. )biestings
पेयूष m. fresh butter
पेयूष m. nectar L.
