पैशाच
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पैशाचः, पुं, (पिशाचस्यायमिति । पिशाच + अण् ।) अष्टप्रकारविवाहान्तर्गताष्टमविवाहः । यथा याज्ञवल्क्यः । “पैशाचः कन्यका छलात् ।” छलमाह मनुः । ३ । ३४ । “सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छति । स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽष्टमः ॥” इत्युद्वाहतत्त्वम् ॥ पिशाचसम्बन्धिनि, त्रि ॥ (राजसकायान्तर्गत- कायविशेषः । तल्लक्षणं यथा, -- “उच्छिष्टाहारता तैक्ष्ण्यं साहसप्रियता तथा । स्त्रीलोलुपत्वं नैर्लज्ज्यं पैशाचकायलक्षणम् ॥” इति सुश्रुते शारीरस्थाने चतुर्थेऽध्याये ॥)
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पैशाच¦ mfn. (-चः-ची-चं) Infernal, demoniacal, relating or belonging to a Pi4s4acha or goblin. m. (-चः)
1. A mode of marriage the ravishment of a girl by her lover; it is the last of the eight forms of marriage in Hindu law, in it the lover defiles a damsel without her consent when she is sleeping or intoxicated or deranged in intellect.
2. A kind of demon. f. (-ची)
1. A present to a friend, or to secure friendly regard made at a religious ceremony.
2. Night.
3. The lowest Pra4- krita dialect spoken on the stage by demons in Hindu dramatical representations. E. पिशाच an imp, aff. अण् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पैशाच [paiśāca], a. (-ची f.) [पिशाचेन निर्वृत्तः अण्] Demoniacal, infernal.
चः The eighth or lowest of the eight forms of marriage in Hindu law, in which a lover ravishes a maiden without her consent when she is sleeping, or intoxicated, or deranged in intellect; सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छति । स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचश्चाष्टमो$ धमः Ms.3.34; Y.1.61.
A kind of demon or पिशाच.
ची A present made at a religious ceremony.
Night.
A sort of gibberish spoken on the stage by demons.
One of the forms of Prākṛita.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पैशाच mf( ई)n. relating or belonging to the पिशाचs , demon-like , infernal Gr2S. Mn. MBh. etc. (with ग्रहm. demoniacal possession MBh. )
पैशाच m. a पिशाचor kind of demon (also as N. of a tribe) MBh. (See. g. पर्श्व्-आदि)
पैशाच m. the eighth or lowest form of marriage (when a lover secretly embraces a damsel either sleeping or intoxicated or disordered in her intellect) Mn. iii , 34
पैशाच m. (in dram. ) a sort of jargon spoken by demons on the stage(See. पिशाच-भाषा)
पैशाच m. night L.
पैशाच n. N. of wk.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Paiśāca : adj. (pl.): of vyūha (arrangement of the army) known to the Piśācas.
Every day Bhīṣma arranged the army of the Kauravas in different vyūhas, some of those being the Paiśācas (divase divase prāpte bhīṣmaḥ śāntanavo yudhi/āsurān akarod vyūhān paiśācān atha rākṣasān) 6. 104. 16.
_______________________________
*3rd word in left half of page p117_mci (+offset) in original book.
Mahabharata Cultural Index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Paiśāca : adj. (pl.): of vyūha (arrangement of the army) known to the Piśācas.
Every day Bhīṣma arranged the army of the Kauravas in different vyūhas, some of those being the Paiśācas (divase divase prāpte bhīṣmaḥ śāntanavo yudhi/āsurān akarod vyūhān paiśācān atha rākṣasān) 6. 104. 16.
_______________________________
*3rd word in left half of page p117_mci (+offset) in original book.