पोगण्ड
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पोगण्डः, पुं, (पुनातीति । पू + विच् । पौः शुद्धो गण्डो यस्य ।) दशवर्षीयबालकः । यथा, -- “रोगी वृद्धस्तु पोगण्डः कुर्व्वन्त्यन्यैर्व्रतं सदा ॥” इति प्रायश्चित्ततत्त्वे ब्रह्मपुराणम् ॥
पोगण्डः, त्रि, (पौः गण्ड एकदेशोऽस्य ।) अपो- गण्डः । स्वभावतो न्यूनाधिकाङ्गः । ऊनविंश- त्यङ्गुलीकैकविंशत्यङ्गुलीकादिजनः । यथा । पोगण्डो विकलाङ्गे स्यादिति हलायुधः । पोगण्डो विकलाङ्गकः । इति रत्नकोषः । इत्य- मरटीकायां भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पोगण्ड¦ पु॰ पौः शुद्धो गण्ड एकदेशो यस्य।
१ विकलाङ्गे
२ न्यूनाधिकाङ्गे। स्वार्थे अण्।
“पौगण्डः पञ्चमादवदा-दर्वाक् च दशमाब्दतः” इत्युक्तवयस्के बालके पु॰ हला॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पोगण्ड¦ mfn. (-ण्डः-ण्डा-ण्डं) Deformed, having a redundant or defective member. m. (-ण्डः) A boy one from his fifth to his sixteenth year, E. अपि certainly, गडि to be a part of the cheek., अच् affs the अ of the prefix is rejected, and the इ changed to ओ; otherwise, अप depreciative prefix, गम् to go, and the deriv. irr.; also अपोगण्ड; in the second sense it also occurs पौगण्ड |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पोगण्ड [pōgaṇḍa], a. [पौः शुद्धो गण्ड एकदेशो यस्य Tv.]
Young, not adult or fullgrown.
Having a deficient or redundant member.
Deformed. -ण्डः A boy, one from his 5th to his 16th year; 'बाल आ षोडशाद् वर्षात् पोगण्डश्चापि शब्दितः' Nārad; Ms.8.148; cf. अपोगण्ड.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पोगण्ड mfn. not full-grown or adult , young Pur.
पोगण्ड mfn. deformed , having a redundant or defective member L.
पोगण्ड m. a boy , one from his 5th to his 16th year W. (See. अ-प्).