पौण्ड्रः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पौण्ड्रः, पुं, देशभेदः । चन्देल इति ख्यातः । इति शब्दरत्नावली ॥ (सोऽस्य अभिजनस्तस्य राजा वा । अण् । तद्देशनृपः । यथा, हरिवंशे । “पाण्ड्यं पौण्ड्रं कलिङ्गञ्च मात्स्यञ्चैव जनार्द्दनः । जघान सहितान् सर्व्वान् -- ॥” पौण्ड्रदेशोद्भवे, पुंभूम्नि । यथा, हरिवंशे । ११६ । ५२ । “अङ्गवङ्गकलिङ्गैश्च सार्द्धं पौण्ड्रैश्च वीर्य्यवान् । निर्य्ययौ चेदिराजस्तु भ्रातृभिः स महारथैः ॥”) भीमसेनस्य शङ्खः । यथा, -- “पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्म्मा वृकोदरः ॥” इति श्रीभगवद्गीतायाम् । १ । १५ ॥ (पुडि खण्डने + “स्फायितञ्चीति ।” उणा० २ । १३ । इति रक् । ततःप्रज्ञाद्यण् ।) इक्षुभेदः । इति रत्नमाला ॥ पु~डि इति भाषा ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पौण्ड्रः [pauṇḍrḥ], 1 N. of a country.

A king or inhabitant of that country; पौण्ड्रश्च बलिनां वरः Hariv.

A kind of sugar-cane.

A sectarial mark.

N. of the conchshell of Bhīma; पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः Bg.1. 15. -Comp. -वर्धनः (पौण्ड्रम् इक्षुविशेषं वर्धयति) N. of the country of Bihar.