प्रकम्पन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकम्पनः, पुं, (प्रकम्पयतीति । प्र + कपि + णिच् + ल्यु ।) वायुः । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, माघे । १ । ६१ । “निशान्तनारीपरिधानधूनन- स्फुटागसाप्यूरुषु लोलचक्षुषः । प्रियेण तस्यानपराधबाधिताः प्रकम्पनेनानुचकम्पिरे सुराः ॥”) नरकविशेषः । इति शब्दरत्नावली ॥ (राक्षस- विशेषः । इति रामायणम् ॥ प्र + कपि + ल्युट् ।) कम्पातिशये, क्ली ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकम्पन पुं।
महावायुः
समानार्थक:प्रकम्पन,महावात
1।1।63।2।1
नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः। प्रकम्पनो महावातो झञ्झावातः सवृष्टिकः। प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः। हृदि प्राणो गुदोऽपानः समानो नाभिमण्डले। उदानः कण्ठदेशे स्याद्व्यानः सर्वशरीरगः। अन्नप्रवेशनं मूत्राद्युत्सर्गोऽन्नविपाचनम्. भाषणादि निमेषादि तद्व्यापाराः क्रमादमी॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, वायुः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकम्पन¦ पु॰ प्र + कपि--णिच्--युच्।
१ वायौ
“प्रकम्पनेनानुचक्रम्पिरे सुराः” माघः।
२ नरकभेदे च शब्दरत्ना॰।
३ प्रकम्पनकारके त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकम्पन¦ mfn. (-नः-ना-नं) Trembling violently. m. (-नः)
1. Wind, air, (gener- ally violent.)
2. A hell. n. (-नं) Violent or excessive motion, great trembling. E. प्र implying excess, कम्पन trembling.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकम्पन [prakampana], a. Causing to shake.
नः Wind, violent wind or gust; प्रकम्पनेनानुचकम्पिरे सुराः Śi.1.61;14.43.
N. of a hell. -नम् Excessive or violent trembling, violent motion.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकम्पन/ प्र- mf( आ, or ई)n. trembling violently W.
प्रकम्पन/ प्र- m. wind , air S3is3.
प्रकम्पन/ प्र- m. N. of a hell L.
प्रकम्पन/ प्र- m. of an असुरKatha1s.
प्रकम्पन/ प्र- n. great trembling , violent or excessive motion MBh. Hariv. (See. Pa1n2. 8-4 , 32 Sch. )
