प्रकर्ष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकर्षः, पुं, (प्र + कृष् + भावे घञ् ।) उत्कर्षः । यथा, काव्यप्रकाशे । “गुणप्रकर्षेण जनोऽनुरज्यते जनानुरागप्रभवा हि सम्पदः ॥” (यथा च महाभारते । १ । १५६ । ३४ । “बालोऽपि यौवनं प्राप्य मानुषेषु विशाम्पते ! । सर्व्वास्त्रेषु परं वीरः प्रकर्षमगमद्बली ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकर्ष¦ पु॰ प्र + कृष--घञ्।
१ उत्कर्षे
२ प्रकृष्टतया कर्षणे च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकर्ष¦ m. (-र्षः)
1. Excellence, eminence, superiority.
2. Speciality, intensity, universality.
3. Absoluteness, definitiveness.
4. Strength, power.
5. Length, protractedness.
6. (In grammar.) The effect of the prefix “प्र” upon roots; (the inst. and abl. Singulars viz:--प्रकर्षेण and प्रकर्षात् are used as indeclinables in the sense of “eminently,” “exceedingly,” “In a high degree.)” E. प्र before, कृष् to attract, aff. घञ् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकर्षः [prakarṣḥ], 1 Excellence, eminence, superiority; वपुः- प्रकर्षादजयद् गुरुं रघुः R.3.34; वर्णप्रकर्षे सति Ku.3.28.
Intensity, high degree, excess; प्रकर्षगतेन शोकसंतानेन U.3.
Strength, power.
Absoluteness.
Length, protraction.
Speciality.
Universality. (प्रकर्षेण and प्रकर्षात् are used adverbially in the sense of 'exceedingly', 'preeminently', 'in a high degree'.)
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकर्ष/ प्र-कर्ष etc. See. प्र-कृष्.
प्रकर्ष/ प्र- m. pre-eminence , excellence , superiority , excess , intensity , high degree MBh. Ka1v. etc. (often ifc. e.g. अध्व-प्र्, a great distance R. ; काल-प्र्, a long time Sus3r. ; गुण-प्र्, extraordinary qualities Mr2icch. ; 630105 फल--प्र-कर्षmfn. consisting chiefly in fruit Sus3r. ; शक्ति-प्र्, possessing extraordinary power Inscr. )
प्रकर्ष/ प्र- m. length of time , duration Car.
प्रकर्ष/ प्र- m. absoluteness , definitiveness W.
प्रकर्ष/ प्र- m. (in gram.) the effect of the prefix प्रupon roots ib.
प्रकर्ष/ प्र- ibc. eminently , intensely , thoroughly , in a high degree MBh. Ka1v. etc.