प्रकाण्डः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकाण्डः, पुं, क्ली, (प्रकृष्टः काण्डः इति प्रादिसमासः ।) मूलादारभ्य शाखावधिवृक्ष- भागः । गु~डी इति भाषा ॥ तत्पर्य्यायः । स्कन्धः २ । इत्यमरः । २ । ४ । १० ॥ काण्डम् ३ । इति शब्दरत्नावली ॥ दण्डः ४ । इति राज- निर्घण्टः ॥ विटपः । शस्तः । इति मेदिनी । डे, ३१ ॥ (यथा, अमरे । १ । ४ । २७ । “मतल्लिका मतर्च्चिका प्रकाण्डमुद्घतल्लजौ । प्रशस्तवाचकान्यमून्ययः शुभावहो विधिः ॥”) प्रकाण्ड + स्वार्थे कन्प्रत्ययेन प्रशस्तार्थे । यथा, भट्टौ । ५ । ६ । “दण्डकामध्यवात्तां यौ वीर ! रक्षःप्रकाण्डकौ । नृर्भ्या संख्येऽकृषातां तौ सभृत्यौ भूमिवर्द्धनौ ॥” “रक्षःप्रकाण्डकौ प्रशस्तौ राक्षसौ ।” इति तट्टीकायां जयमङ्गलः ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रकाण्डः [prakāṇḍḥ] ण्डम् [ṇḍam], ण्डम् 1 The trunk of a tree from the root to the branches; कदलीप्रकाण्डरुचिरोरुतरुः Śi.9.45.
A branch, shoot.
(At the end of comp.) anything excellent or pre-eminent of its kind; ऊरुप्रकाण्डद्वितयेन तस्याः N.7.93; क्षत्रप्रकाण्डः Mv.4.35;5.48.
A kind of necklace; Kau. A.2.11.29. -ण्डः The upper part of the arm.