प्रगृह्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रगृह्यम्, त्रि, (प्रगृह्यते इति । प्र + ग्रह + “पदास्वै- रिबाह्यापक्ष्येषु च ।” ३ । १ । ११९ । इति क्यप् । “ग्रहिज्येति । ६ । १ । १६ । इति सम्प्रसार- णम् ।) सन्धिरहितं पदम् । इति मुग्धबोध- व्याकरणम् ॥ पदपक्षपरतन्त्रबहिर्भूतेषु गृह्यपदं निपात्यते । यथा, प्रगृह्यं पदं यत् स्वरेण न समुन्नीयते । इति दुर्गादासः ॥ “आप्रगृह्यः स्मृतौ वाक्ये ।” इत्यमरः ॥ प्रगृह्यः पाणिन्यादि- कृतप्रगृह्यसंज्ञो ङानुबन्धरहितः आशब्दः योऽचा न सन्धीयते स इत्यर्थः । स्मृतौ स्मरणे यथा । आ ज्ञातं स जटायुरेषः । वाक्ये यथा । आ एवं मन्यसे । इति भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रगृह्य¦ न॰ प्र + ग्रह--क्यप्। व्याकरणीक्ते खरसन्धिराहित्य-योग्ये
१ पदभेदे
२ स्मृतौ
३ वाक्ये च अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रगृह्य¦ mfn. (-ह्यः-ह्या-ह्यं) To be taken, accepted, admitted, &c. mn. (-ह्यः-ह्यं) The class of letters or syllables not subject to the rules of euphony, as the final ई or ऊ of the dual number. &c. As हरी एतौ, विष्णू इमौ, &c.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रगृह्यम् [pragṛhyam], 1 A vowel which is not liable to the rules of Sandhi or euphony and which is allowed to be written and pronounced separately; ईदूदेद्द्विवचनं प्रगृह्यम् P.I.1.11 (i. e. the final ई, ऊ and ए of the dual terminations of a word or any grammatical form).
Remembrance.
A sentence.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रगृह्य/ प्र- mfn. to be seized or taken or accepted MBh. Ka1v. etc.
प्रगृह्य/ प्र- mfn. (in gram.) to be taken or pronounced separately , not subject to the rules of संधि(as the final ई, ऊ, and एof the dual terminations e.g. कवी एतौ, " these two poets ") Pra1t. Pa1n2. etc. 2 ,
प्रगृह्य/ प्र- ind. having taken or grasped , carrying away with , with MBh. Ka1v. etc.