प्रतिसूर्य्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतिसूर्य्यः, पुं, (प्रतिरूपः सूर्य्य इति प्रादि- समासः ।) कृकलासः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, सुश्रुते । कल्पस्थानेऽष्टमाध्याये । “प्रतिसूर्य्यः पिङ्गभासो बहुवर्णो महाशिराः ॥” उपसूर्य्यकमण्डलम् । यथा, बृहत्संहितायाम् । ३७ । २ । “प्रतिसूर्य्यानां माला दस्युभयातङ्कनृपहन्त्री ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतिसूर्य्य¦ पुंस्त्री॰ प्रतिरूपः सूर्य्यः प्रा॰ स॰।
१ कृकलासे त्रिका॰।
२ द्वितीयसूर्यप्रादुर्भावरूपे आन्तरीक्षीत्पातभेदे च। स्वार्थे क। तत्रार्थे तच्छुभाशुभलक्षणं वृ॰ स॰
३७ अ॰ यथा
“प्रतिसूर्य्यकः प्रशस्तो दिवसकृदृतुवर्णसप्रभः स्निग्धः। वैदूर्य्यनिभः स्वच्छः शुक्लश्च क्षेमसौभिक्षः। पीतो व्यार्धिंजनयत्यशोकरूपश्च शस्त्रकोपाय। प्रतिसूर्य्याणां माला-दस्युभयातङ्कनृपहन्त्री। दिवसकृतः प्रतिसूर्य्यो जलकृ-दुदग्दक्षिणे स्थितोऽनिलकृत्। उभयस्थः सलिलभयंनृपमुपरि निहन्त्यधो जनहा”।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतिसूर्य्य¦ m. (-र्य्यः) A lizard, a chameleon. n. adv. (-र्य्यं)
1. Opposite to the sun.
2. A mock sun. E. प्रति before, सूर्य्य the sun.