प्रतीवाप
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतीवापः, पुं, (प्रत्युप्यते प्रक्षिप्यते अथवा निषि- च्यतेऽस्मिन्निति । प्रति + वप निषेकादौ + घञ् ।) गलितस्य स्वर्णादेर्द्रव्यान्तरेणावचूर्णनम् । इति स्वामी ॥ न्यसनम् । निःक्षेपणमिति यावत् । इति सुभूतिः ॥ उपद्रवः । इति मुकुटः ॥ “आवापस्तु प्रतीवापो मारीरीतिरुपद्रवः ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥ इत्यातञ्चनशब्दटीकायां भरतः ॥ पानीयौषध- विशेषः । यथा, -- “उषकादि प्रतीवापं पिबेत् संशमनाय वै ॥” इति विद्रधिचिकित्सायां चक्रपाणिदत्तः ॥ (यथा च सुश्रुते सूत्रस्थाने । ४३ अध्याये । “मदनफलमज्जक्वाथं वा पिप्पल्यादि प्रतीवापं तच्चूर्णं वा निम्बरूपिका कषाययोरन्यतरेण सन्त- र्पणं कफजव्याधिहरम् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतीवाप¦ पु॰ प्रति + वप--घञ् दीर्घः।
१ गलितस्वर्णादेरवचू-र्णने अमरः।
२ पेयोषधिभेदे औषधविशेषसंयोगभेदे च
“तत्र वीरतर्वादिसिद्धं जलमूषकादि प्रतीवापं पाययेत्” सुश्रुतः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतीवाप¦ m. (-पः)
1. Calcining or fluxing metals.
2. Throwing one sub- stance into another to alter its form or state.
3. Adding any thing to a medicine during or after decoction.
4. Mixing whey with milk.
5. A public danger or calamity, as a plague, &c. E. प्रति before, वप् to spread, aff. घञ्, whence the vowel of the prefix is lengthened.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतीवापः [pratīvāpḥ], 1 Adding to, inserting (as an ingredient); तत्र वीरतर्वादिसिद्धं जलमूषकादि प्रतीवापं पाययेत् Suśr.
Calcining or fluxing metals.
An epidemic disease, a plague.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रतीवाप/ प्रती--वाप m. = प्रति-व्Sus3r.
प्रतीवाप/ प्रती--वाप m. a disease , pestilence L.