प्रतीवापः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रतीवापः, पुं, (प्रत्युप्यते प्रक्षिप्यते अथवा निषि- च्यतेऽस्मिन्निति । प्रति + वप निषेकादौ + घञ् ।) गलितस्य स्वर्णादेर्द्रव्यान्तरेणावचूर्णनम् । इति स्वामी ॥ न्यसनम् । निःक्षेपणमिति यावत् । इति सुभूतिः ॥ उपद्रवः । इति मुकुटः ॥ “आवापस्तु प्रतीवापो मारीरीतिरुपद्रवः ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥ इत्यातञ्चनशब्दटीकायां भरतः ॥ पानीयौषध- विशेषः । यथा, -- “उषकादि प्रतीवापं पिबेत् संशमनाय वै ॥” इति विद्रधिचिकित्सायां चक्रपाणिदत्तः ॥ (यथा च सुश्रुते सूत्रस्थाने । ४३ अध्याये । “मदनफलमज्जक्वाथं वा पिप्पल्यादि प्रतीवापं तच्चूर्णं वा निम्बरूपिका कषाययोरन्यतरेण सन्त- र्पणं कफजव्याधिहरम् ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रतीवापः [pratīvāpḥ], 1 Adding to, inserting (as an ingredient); तत्र वीरतर्वादिसिद्धं जलमूषकादि प्रतीवापं पाययेत् Suśr.

Calcining or fluxing metals.

An epidemic disease, a plague.