प्रत्याख्यान
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्याख्यानम्, क्ली, (प्रति + आ + ख्या + भावे ल्युट् ।) निराकरणम् । तत्पर्य्यायः । निर- सनम् २ प्रत्यादेशः ३ निराकृतिः ४ । इत्य- मरः । ३ । २ । ३१ ॥ (यथा, मार्कण्डेये । ६१ । ७२ । “प्रत्याख्यानादहं मृत्युं त्वञ्च पापमवाप्स्यसि ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्याख्यान नपुं।
निराकरणम्
समानार्थक:प्रत्याख्यान,निरसन,प्रत्यादेश,निराकृति
3।2।31।2।1
निर्वर्णनं तु निध्यानं दर्शनालोकनेक्षणम्. प्रत्याख्यानं निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः॥
वैशिष्ट्य : निराकरणशीलः
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्याख्यान¦ न॰ प्रति + आ + ख्या--मावे ल्युट्। निराकरणेअमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्याख्यान¦ n. (-नं)
1. Rejection, refutation, disallowance, disregard.
2. Denial, refusal.
3. Reproach. E. प्रति reverse, आङ् before, ख्या to say and ल्युट् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्याख्यानम् [pratyākhyānam], 1 Repulse, rejection; प्रत्याख्यानाच्च भीतैस्त्वम् Rām.7.9.8.
Denial, refusal, disavowal; निकृष्ट- जातिसंसर्गवैक्लव्यात् प्रत्याख्यानपारुष्यम् Dk.2.3.
Disregard.
Reproach.
Refutation.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्याख्यान/ प्रत्य्- mfn. conquered , overcome (as a passion) HYog.
प्रत्याख्यान/ प्रत्य्- n. rejection , refusal , denial , disallowance , repulse MBh. Ka1v. etc.
प्रत्याख्यान/ प्रत्य्- n. counteracting , combating (of feelings etc. ) HYog.
प्रत्याख्यान/ प्रत्य्- n. non-admittance , refutation S3am2k.
प्रत्याख्यान/ प्रत्य्- n. N. of a जैनwk.