प्रत्युत्थान
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्युत्थानम्, क्ली, (प्रत्युत्थीयते इति । प्रति + उत् + स्था + ल्युट् ।) अभ्युत्थानम् । गात्रोत्थानम् । यथा, -- “दीव्यन्तमक्षैस्तत्रापि प्रियया चोद्धवेन च । पूजितः परया भक्त्या प्रत्युत्थानासनादिभिः ॥” इति श्रीभागवते । १० । ६९ । २० ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्युत्थान¦ न॰ प्रति + उद् + स्था--ल्युट्। अभ्युत्थाने आगतस्यसम्माननार्थमासनादुत्थितौ
“प्रयुत्थानाभिवादभ्यां पुन-स्तत्प्रतिपद्यते” अनुः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्युत्थान¦ n. (-नं)
1. Rising from a seat, as a mark of respect shown to a visitor.
2. Making preparations for an encounter.
3. Rising against. E. प्रति and उत् before, स्था to stay, aff. ल्युट |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्युत्थानम् [pratyutthānam], 1 Rising against; मङ्गलाद्यप्रयोगं च प्रत्युत्थानं च सर्वतः Rām.2.1.67.
Making preparations for war.
Rising from one's seat (as a mark of respect) to welcome a visitor; असवर्णास्तु संपूज्याः प्रत्युत्थानाभिवादनैः Ms.2.21.
Making preparations for, undertaking.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्युत्थान/ प्रत्य्- n. rising from a seat to welcome a visitor , respectful salutation or reception Mn. Gaut. MBh. etc.
प्रत्युत्थान/ प्रत्य्- n. rising up against , hostility Hariv. ( v.l. अभ्य्-उत्थ्).
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रत्युत्थान न.
(प्रति + उद् + स्था + ल्युट्) किसी के सम्मान में उठना या खड़ा होना, ‘शूद्रसम्प्रवेश-सम्भाषा-प्रत्युत्थाना- ऽभिवादनोदकवाय-वर्षाणि वर्जयेत् प्रागवभृथात्’, का.श्रौ.सू. 7.5.4 (दीक्षा)।