प्रपद
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपदम्, क्ली, (प्रारब्धं प्रगतं वा पदमिति प्रादि- समासः ।) पादाग्रम् । इत्यमरः । २ । ६ । ७१ ॥ (यथा, मनौ । ६ । २२ । “भूमौ विपरिवर्त्तेत तिष्ठेद्वा प्रपदैर्दिनम् । स्थानासनाभ्यां विहरेत् सवनेषूपयन्नपः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपद नपुं।
पादाग्रम्
समानार्थक:पादाग्र,प्रपद
2।6।71।2।2
कायो देहः क्लीबपुंसोः स्त्रियां मूर्तिस्तनुस्तनूः। पादाग्रं प्रपदं पादः पदङ्घ्रिश्चरणोऽस्त्रियाम्.।
पदार्थ-विभागः : अवयवः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपद¦ न॰ प्रारब्धं पदम् प्रा॰ स॰। पादस्याग्रभागे अमरः। प्रपदं व्याप्नोति ख। प्रपदीन पादाग्रव्यापके त्रि॰ आप्रपदीनशब्दे माघः
३ ।
१२ उदा॰ दृश्यम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपद¦ n. (-दं) The point of the foot, the tip of the toes. E. प्र projecting and पद the foot.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपदम् [prapadam], 1 The forepart of the foot; स तं गृहीत्वा प्रपदो- र्भ्रामयित्वैकपाणिना Bhāg.1.15.32.
Tip of the toe.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपद/ प्र-पद n. id. the point of the foot , tip of the toes(635141 दैस्ind. on tiptoe) RV. etc. etc.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रपद पु.
इस मन्त्र का नाम ‘भूः प्रपद्ये, भुवः प्रपद्ये, वायुम्--- ब्रह्म------क्षत्रं---------अश्मानम्---------’ बौ.श्रौ.सू. 3.23 ः 95.1० जिसका उच्चारण ‘ब्रह्मत्व’ (‘ब्रह्मा’ नाम के ऋत्विज् के पद) संभालने वाला व्यक्ति करता है, प्रातरनुवाक, पृ. 16; पितृमेध से सम्बन्ध रखने वाले एक कृत्य का नाम, गौ.पि.मे. 1.5-6; पैर का आगे वाला भाग, आश्व.श्रौ.सू. 1.1.23 (प्रपदेन बहिराक्रम्य)।
