प्रबोधः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रबोधः, पुं, (प्र + बुध्यौ ङ अपगमे + भावे घञ् ।) विनिद्रत्वम् । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, मार्कण्डेये । ८१ । ६७ । “प्रबोधञ्च जगत्स्वामी नीयतामच्युतो लघु । बोधश्च क्रियतामस्य हन्तुमेतौ महासुरौ ॥”) प्रकृष्टज्ञानञ्च । यथा, -- “तावत् सत्यं जगद्भाति प्रबोधे सत्यसद्भवेत् ॥” इत्यात्मबोधग्रन्थः ॥ (यथा च रघुः । ५ । ६५ । “सूतात्मजाः सवयसः प्रथितप्रबोधं प्राबोधयन्नुषसि वाग्भिरुदारवाचः ॥”)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रबोधः [prabōdhḥ], 1 Awaking (fig. also), awakening; regaining one's consciousness, consciousness; अप्रबोधाय सुष्वाप R.12.5; मोहादभूत् कष्टतरः प्रबोधः 14.56.
Blowing, expanding (of flowers)
Wakefulness, sleeplessness; चिरप्रबोधान्न संभावितं धर्मासनमध्यासितुम् Ś.6.
Vigilance, watchfulness.
Knowledge, understanding, wisdom, removal of delusion, real knowledge; as in प्रबोधचन्द्रोदय; सूतात्मजाः सवयसः प्रथितप्रबोधम् R.5.65.
Consolation.
Reviving the fragrance of a perfume.
Explaining. -Comp. -उत्सवः N. of a festival observed from the tenth to the day of full-moon in the month of Kārtika.