प्रभञ्जन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रभञ्जनः, पुं, (प्रकर्षेण भनक्ति वृक्षादीनिति । प्र + भन्ज् + युच् ।) वायुः । इत्यमरः । १ । १ । ६६ ॥ (यथा, महाभारते । ७ । १५४ । ७८ । “घटोत्कचसुतः श्रीमान् भिन्नाञ्जनचयोपमः । रुरोध द्रौणिमायान्तं प्रभञ्जनमिवाद्रिराट् ॥” मणिपुराधिपतिराजविशेषः । यथा, महा- भारते । १ । २१७ । १९ । “राजा प्रभञ्जनो नाम कुलेऽस्मिन् सम्बभूव ह । अपुत्त्रः प्रसवेनार्थी तपस्तेपे स उत्तमम् ॥”) भञ्जनकर्त्तरि, त्रि ॥ (यथा, हरिवंशे । २४५ । १३ । “प्रभञ्जनो यो लोकानां युगान्ते सर्व्वनाशनः ॥” यथा च महाभारते । १ । १२३ । १२ । “सा सलज्जा विहस्याह पुत्त्रं देहि सुरोत्तम ! । बलवन्तं महाकायं सर्व्वदर्पप्रभञ्जनम् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रभञ्जन पुं।
वायुः
समानार्थक:श्वसन,स्पर्शन,वायु,मातरिश्वन्,सदागति,पृषदश्व,गन्धवह,गन्धवाह,अनिल,आशुग,समीर,मारुत,मरुत्,जगत्प्राण,समीरण,नभस्वत्,वात,पवन,पवमान,प्रभञ्जन,क,शार,हरि
1।1।63।1।5
नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः। प्रकम्पनो महावातो झञ्झावातः सवृष्टिकः। प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः। हृदि प्राणो गुदोऽपानः समानो नाभिमण्डले। उदानः कण्ठदेशे स्याद्व्यानः सर्वशरीरगः। अन्नप्रवेशनं मूत्राद्युत्सर्गोऽन्नविपाचनम्. भाषणादि निमेषादि तद्व्यापाराः क्रमादमी॥
: महावायुः, सवृष्टिकः_वायुः, शरीरवायुः
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, आत्मा, देवता
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रभञ्जन¦ न॰ प्रभञ्जात तृणादीन् प्र + भन्ज--युच्। वायौअमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रभञ्जन¦ mfn. (-नः-ना-नं) Breaking, destroying. m. (-नः) Air or wind. E. प्र before, भञ्ज् to break, aff. युच् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रभञ्जनम् [prabhañjanam], Breaking to pieces. -नः Wind, especially stormy wind, hurricane; प्रभञ्जनाध्येयजवेन वाजिना N.1.67; तृणानि नोन्मूलयति प्रभञ्जनः Pt.1.22. -a. Destroying; ... पुत्रं देहि सुरोत्तम । बलवन्तं महाकायं सर्वदर्पप्रभञ्जनम् Mb.1.123.13.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रभञ्जन/ प्र- mfn. = भङ्गिन्Kaus3. MBh. Hariv.
प्रभञ्जन/ प्र- m. wind or the god of wind , storm , tempest , hurricane MBh. R. etc.
प्रभञ्जन/ प्र- m. a nervous disease Sus3r.
प्रभञ्जन/ प्र- m. a partic. समाधिKa1ran2d2.
प्रभञ्जन/ प्र- m. N. of a prince MBh.
प्रभञ्जन/ प्र- n. the act of breaking to pieces AdbhBr.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--God of the wind; फलकम्:F1: भा. II. २५. 7.फलकम्:/F narrator of the वायु पुराण। फलकम्:F2: वा. 2. 2.फलकम्:/F
(II)--a monkey chief. Br. III. 7. २३३.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PRABHAÑJANA I : The first son of Citravāhana, king of Maṇipura. Citravāhana who was without a son for a long time did penance for obtaining a son. Śiva was pleased with his penance and he blessed him and assured him of a son soon. (Śloka 29, Chapter 214, Ādi Parva).
_______________________________
*6th word in left half of page 592 (+offset) in original book.
PRABHAÑJANA II : A king. He performed Śiva-worship for ten thousand years and attained Dikpālakatva. The name of his son was Pūtātmā. (Skanda Purāṇa, 41, 13).
_______________________________
*7th word in left half of page 592 (+offset) in original book.
PRABHAÑJANA III : A Kṣatriya king. Once this king killed a deer while it was breast-feeding its child and by a curse of the mother-deer Prabhañjana had to live as a tiger for a hundred years. When the period of the curse was coming to an end, the tiger heard the advice of a cow called Nandā and got himself transformed into his original form of the king. (Chapter 18, Sṛṣṭi Khaṇḍa, Padma Purāṇa).
_______________________________
*8th word in left half of page 592 (+offset) in original book.