प्रमीला
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रमीला, स्त्री, (प्रमीलनमिति । प्र + मील संमी- लने + “गुरोश्च हलः ।” ३ । ३ । १०३ । इत्यः । ततष्टाप् ।) तन्द्री । इत्यमरः । ३ । ३ । १७५ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रमीला स्त्री।
अत्यन्तश्रमादिना_सर्वेन्द्रियासामर्थ्यः
समानार्थक:तन्द्री,प्रमीला,तन्द्रा
1।7।37।1।2
तन्द्री प्रमीला भ्रकुटिर्भ्रुकुटिर्भ्रूकुटिः स्त्रियाम्. अदृष्टिः स्यादसौम्येऽक्ष्णि संसिद्धिप्रकृती त्विमे॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, मानसिकभावः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रमीला¦ स्त्रौ प्र + मील--भावे अ। तन्द्र्याम अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रमीला¦ f. (-ला)
1. Lassitude, enervation, exhaustion from indolence or fatigue.
2. The name of the sovereign of the kingdom of women. She was conquered by Arju4na and become his wife. E. प्र before, मील् to twinkle, affs. अङ् and टाप् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रमीला [pramīlā], 1 Sleepiness, lassitude, enervation of spirits; स्वदृशोर्जनयन्ति सान्त्वनां ... उदयप्रत्मीलयोः N.2.21.
N. of a woman, sovereign of a kingdom of women. She fought with Arjuna when his horse entered her territory, but she was conquered and became his wife.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रमीला/ प्र- f. ( ifc. f( आ). ) id. Naish.
प्रमीला/ प्र- f. lassitude , enervation , exhaustion from indolence or fatigue W.
प्रमीला/ प्र- f. N. of a woman (sovereign of a kingdom of women) A.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PRAMĪLĀ : Chief of the Strīrājya (country of women) in the Himālayas. The Pāṇḍavas conducted an aśvame- dhayāga after the great battle. It was Arjuna who follow- ed the sacrificial horse. Roaming about without any- body daring to tie it the horse reached Strīrājya and Pramīlā tied the horse. Arjuna challenged her and in the fight that ensued Pramīlā defeated Arjuna. At that time there was a voice from heaven which said “Arjuna, you will never be able to take back the horse after de- feating Pramīlā. So if you want to save the sacrificial horse, enter into a truce with her and make her your wife.” Arjuna took the advice and saved the horse after marrying Pramīlā. (Jaiminīya, Aśvamedha Parva, 21--22).
_______________________________
*6th word in right half of page 601 (+offset) in original book.