प्रशास्तृ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रशास्ता, [ऋ] त्रि, (प्रशास्तीति । प्र + शास् + तृच् । “ग्रसितस्कभितेति ।” ७ । २ । ३४ । इति निपातनादिडभावः । यद्वा, “तृन्तृचौ शंसिक्षदादिभ्यः संज्ञायाञ्चानिटौ ।” उणा० २ । ९४ । इति तृण् इट् च न ।) ऋत्विक् । मित्रम् । इति संक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः ॥ शासनकर्त्ता ॥ (यथा, कामन्दकीयनीतिसारे । १३ । ४५ । “प्रशास्त्रध्यक्षसेनानां मन्त्र्यमात्यपुरोधसाम् । सम्यक्प्रचारविज्ञानं दुष्टानाञ्चावबोधनम् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रशास्तृ¦ पु॰ प्र + शास--उणा॰ सू॰ तृन संज्ञायां अनिटच। शस्त्ररूपशंसनकर्त्तरि ऋत्विग्भेदे असज्ञायान्तु तृचु-इट्। प्रशासितृ। प्रशासनकर्त्तरि राजादौ।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रशास्तृ¦ m. (-स्ता) A king. E. प्र + शास्-अनिट् |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रशास्तृ/ प्र- m. " director " , N. of a priest (commonly called मैत्रावरुण, the first assistant of the होतृ) RV. etc.
प्रशास्तृ/ प्र- m. a king Un2. ii , 94 Sch.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रशास्तृ पु.
(प्र + शास् + तृच्) निर्देशक, मैत्रावरुण-संज्ञक ऋत्विज् का दूसरा नाम, होता का सहायक। वह मित्र और वरुण से सम्बद्ध है जो दिव्य नियन्ता माने जाते हैं (जैसा कि मन्त्र में उल्लेख किया गया है), आप.श्रौ.सू. 7.14.5; प्रशास्त्रीय टीले का सम्बन्ध मैत्रावरुण से है, 11.14.4; ० चमस