प्रहुत
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रहुतम्, क्ली, (प्रहूयते स्मेति । प्र + हु + क्तः ।) भूतयज्ञः । इति जटाधरः ॥ (यथा, मनुः । ३ । ७३ -- ७४ । “अहुतञ्च हुतञ्चैव तथा प्रहुतमेव च । ब्राह्म्यं हुतं प्राशितञ्च पञ्च यज्ञान् प्रचक्षते ॥ जपोऽहुतो हुतो होमः प्रहुतो भौतिको वलिः । ब्राह्म्यं हुतं द्बिजाग्र्यार्च्चा प्राशितं पितृतर्प- णम् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रहुत¦ न॰ प्र + हु--भावे क्त। भूतयज्ञे जटा॰।
“अहुतञ्चहुतञ्चैव तथा प्रहुतमेव च। ब्राह्म्यं हुतं प्राशितञ्चपञ्च यज्ञान् प्रचक्षते” इत्युपक्रम्य
“प्रहुतो भौतिकोबलिः” मनुनाऽस्य पारिभाषिकत्वमुक्तम् आर्ष पुंस्त्वम्
“देवानभाजयत् हुतञ्च प्रहुतञ्च यद्देवेभ्यो जुह्वति प्रजु-ह्वति” वृ॰ उ॰
“ये द्वे अन्ने सृष्ट्वा देवानभाजयत् के ते द्वे इत्युच्यतेहुतञ्च प्रहुतञ्च। हुतमित्यग्नौ हवनम्। प्रहुत हुत्वाबलिहरणम्। यस्माद्द्वे एते अन्ने हुतप्रहुते देवानभा-जुयत्। तस्मादेतर्ह्यपि गृहिणः काले देवेभ्यो जुह्वतिदेवेभ्य इदमन्नमस्माभिर्दीयमानमिति मन्वानाः एव जुह्वतिप्रजुह्वति च हुत्वा बलिहर्खञ्च कुर्वते इत्यर्थः” भा॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रहुत¦ n. (-तं) Offering articles of food to spirits or goblins. E. प्र well, हु to offer in oblation, क्त aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रहुतः [prahutḥ] तम् [tam], तम् An offering of food to all created beings (भूतयज्ञ), one of the five daily Yajñas to be performed by a householder; cf. अहुतं च हुतं चैव तथा प्रहुतमेव च । ब्राह्म्यं हुतं प्राशितं च पञ्चयज्ञान् प्रचक्षते Ms.3.73; Bhāg.7.15. 49. It also means दर्शेष्टि (बलिहरण); Bṛi. Up.1.5.2.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रहुत/ प्र-हुत mfn. offered up RV. Br. Gr2S. etc.
प्रहुत/ प्र-हुत m. ( scil. यज्ञ)sacrificial food offered to all created beings Mn. iii , 73 etc. ( n. L. )
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PRAHUTA : A great yajña.
Manusmṛti states that respecting each of the following five is considered as a yajña in itself:--A devatā, a guest, servants, parents and the self. Of these the first is called Āhuta, second, huta, third, prahuta, fourth brāhmyahuta and fifth, prāśita (Ślokas 72. 73, Chapter 3, Manusmṛti).
_______________________________
*1st word in left half of page 599 (+offset) in original book.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रहुत न.
(प्र + हु + क्त) एक यज्ञ का नाम जिसकी गणना ‘स्थालीपाक’ से अनुष्ठित सात पाक यज्ञों के अन्तर्गत की गई है [जिसमें (आहवनीय) अगिन् में एक आहुति दी जाती है], श्रौ.को. (अं.) 1.946। प्रसृत प्रहुत 314 प्रह्व