प्राकारः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्राकारः, पुं, (प्रक्रियते इति । प्र + कृ + घञ् । उपसर्गस्य घञीति दीर्घः ।) वप्रोपरि अन्यत्र वा इष्टकादिरचितवेष्टनम् । (यथा, महा- भारते । १ । २०८ । २९ । “प्राकारेण च सम्पन्नं दिवमावृत्य तिष्ठता ॥”) तत्पर्य्यायः । वरणः २ सालः ३ । इत्यमरः । २ । २ । ३ ॥ शालः ४ । इति भरतः ॥ वप्रः ५ । यथा, -- “प्राकाररोधसोर्व्वप्रः पितृकेदारयोरपि ॥” इति रत्नकोषः ॥ तस्य परिमाणं यथा, -- “ऊर्द्ध्वं षोडशहस्तेभ्यो नैव कुर्य्याद्गृहं गृही । ऊर्द्ध्वं विंशतिहस्तेभ्यः प्राकारं न शुभप्रदम् ॥” तस्य द्बारमानम् । “प्रस्थे हस्तद्बयात् पूर्ब्बं दीर्घे हस्तत्रयन्तथा । गृहिणां शुभदं द्वारं प्राकारस्य गृहस्य च ॥ न मध्यदेशे कर्त्तव्यं किञ्चिन्न्यूनाधिके शुभम् ॥” इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे १०३ अध्यायः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्राकारः [prākārḥ], 1 A fence, a wall, an enclosure.

An encircling or surrounding wall, rampart; द्वितीयं हेमप्राकारं कुर्वद्भिरिव वानरैः R.12.71; Pt.1.229. -Comp. -धरणी the platform upon a wall. -स्थ a. One who is stationed on the rampart; एकः शतं योधयति प्राकारस्थो धनुर्धरः Ms.7.74.