प्राग्वंश
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्राग्वंशः, पुं, (प्राञ्चतीति । प्र + अञ्च + क्विन् । प्राक् । प्राक् वंशः सपत्नीकयजमानादिसमूहोऽत्र ।) हविषां होतव्यानां आधारो यद्गृहं ततः प्राक् पूर्ब्बदेशे यजमानसदस्यादिस्थित्यर्थं गृहम् । इत्यमरभरतौ ॥ (यथा, हरिवंशे । ४१ । ७ । “यूपं समित्कुशं दर्व्वी चमसोलूखलानि च । प्राग्वंशं यज्ञभूमिञ्च होतारं चयनञ्च यत् ॥” प्राक्चासौ वंशश्चेति कर्म्मधारयः ॥) पूर्ब्ब- कुलञ्च ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्राग्वंश पुं।
हविर्गेहपूर्वभागे_निर्मितप्रकोष्टः
समानार्थक:प्राग्वंश
2।7।16।1।1
प्राग्वंशः प्राग्हविर्गेहात्सदस्या विधिदर्शिनः। सभासदः सभास्ताराः सभ्याः सामाजिकाश्च ते॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, मानवनिर्मितिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्राग्वंश¦ पु॰ प्राक् वंशः सपत्रीकयजमनादिसमुदायोऽत्र। [Page4505-b+ 38] हविर्मृहात् पूर्वभागस्थे यजमानादिस्थित्यर्थे गृहे अ-मरः।
२ विष्णौ च
“प्राग्वंशो वंशवर्द्धनः” विष्णुसं॰।
“अन्थस्य वंशः पाश्चात्त्यः अस्य तु वंशः प्रपञ्चः प्रागेव नपाश्चात्त्यः” भा॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्राग्वंश¦ m. (-शः)
1. The room opposite to that which contains the ma- terials for an oblation, and in which the family and friends of the sacrificer assemble.
2. A former dynasty or race. E. प्राक् before, and वंश a race, &c.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्राग्वंश/ प्राग्--वंश m. a former or previous generation Hariv.
प्राग्वंश/ प्राग्--वंश m. N. of विष्णुib.
प्राग्वंश/ प्राग्--वंश mfn. having the supporting beams turned eastward Ka1tyS3r. A1p.
प्राग्वंश/ प्राग्--वंश m. the space before the वेदि(perhaps a kind of sacrificial chamber having columns or beams towards the east and situated opposite to the वेदि; accord. to others , a room in which the family and friends of the person performing the sacrifice assemble) A1pS3r. Hariv. Ragh. BhP.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्राग्वंश वि.
(प्राङ्मुखः वंशः यस्य तत्) पूर्व की ओर निर्देश करने वाले (पूर्व की ओर उन्मुख) बाँस की धरन वाला (हविर्धान), ‘प्राग्वशं हविर्धानम्’, का.श्रौ.सू. 8.4.21; पु. (वह शाला अथवा यज्ञीय मण्डप) जिसकी बाँस की धरनें पूर्व की ओर उन्मुख हों, बौ.श्रौ.सू. 6.1; आप.श्रौ.सू. 1०.3.4; 5.1 = प्राचीनवंश = विमित सोम याग के अन्तर्गत ‘दीक्षणीय इष्टि’ के पहले या बाद में इसे तैयार कर लिया जाता है, आप.श्रौ.सू. 1०.4.6।