प्राणकर्मन्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्राणकर्मन्¦ न॰

६ त॰। प्राणानां दशानां कर्मभेदे तानि चकर्माणि
“सर्वाणीन्द्रियकर्माणि, प्राणकर्माणि चापरे” गीता भाष्य टी॰ आनन्दगिरिणोक्तानि यथा
“प्राणानाञ्च दशानां कर्माणि, प्राणस्य बहिर्गमनम्अपानस्याधोगमनं व्यानस्य व्यायामाकुञ्चनप्रसरणादीनि[Page4514-b+ 38] समानस्याशितपीतादीनां समुन्नयनं उदानस्योर्द्ध्वनयनम्
“उद्गारे नाग आख्यातः कूर्म उन्मीलने स्मृतः। कृकरःक्षुत्करो ज्ञेयो देवदत्तो विजृम्भणे। न जहाति मृत-ञ्चापि सर्वव्यापी धनञ्जयः” इत्येवं रूपाणि।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्राणकर्मन्/ प्रा n. vital function Bhag.