प्रादेश
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेशः, पुं, (प्रदिश्यते इति । प्र + दिश् + हल- श्चेति घञ् । “उपसर्गस्य घञि” इति दीर्घः ।) तर्ज्जनीसहितविस्तृताङ्गुष्ठः । इत्यमरः । २ । ६ । ८३ ॥ (यथा, महाभारते । ५ । ५१ । १९ । “प्रमाणतो भीमसेनः प्रादेशेनाधिकोऽर्ज्जुनात् ॥” प्रदेश एव । स्वार्थे अण् ।) देशमात्रम् । यथा, “प्रादेशो देशमात्रे च तर्ज्जन्यङ्गुष्ठसम्मिते ॥” इति मेदिनी ॥ “अङ्गुष्ठस्य प्रदेशिन्या व्यासः प्रादेश उच्यते ॥” इति देवीपुराणञ्च ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेश पुं।
तर्जनीसहिताङ्गुष्ठविस्तृतहस्तः
समानार्थक:प्रादेश
2।6।83।2।1
पुनर्भवः कररुहो नखोऽस्त्री नखरोऽस्त्रियाम्. प्रादेशतालगोकर्णास्तर्जन्यादियुते तते॥
पदार्थ-विभागः : अवयवः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेश¦ पु॰ प्र + दिश--घञ् द्रीर्घः।
१ तर्जनीसहितविस्तृताङ्गुद्वेअमरः
२ देशमात्रे मेदि॰
“अङ्गुष्ठस्य प्रदेशिन्या व्यासःप्रादेश उच्यते” इत्युक्ते
३ परिसाणभेदे च देवीपु॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेश¦ m. (-शः)
1. The span of the thumb and fore-finger.
2. Place, coun- try. E. प्र before, दिश् to shew, aff. घञ्; whence the vowel of the prefix is optionally made long: see प्रदेश |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेशः [prādēśḥ] शम् [śam], शम् 1 The span of the thumb and fore finger also a measure of 12 Aṅgulas; अङ्गुष्ठतर्जनीयुक्तं प्रादेश- मिति कीर्तितम् Suprabhedāgama 3.21; यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्र- मभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते Ch. Up.5.18.1.
A spot, place, region. -Comp. -मात्र a. just a little, for giving an idea; प्रादेशमात्रं भवतः प्रदर्शितम् Bhāg.1.5.2.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेश/ प्रा--देश m. ( ifc. f( आ). )the span of the thumb and forefinger (also a measure = 12 अङ्गुलs) S3Br. Gr2S3rS. : MBh. etc.
प्रादेश/ प्रा--देश m. place , country L. ( v.l. for प्र-द्)
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--eight अन्गुलस् by the index finger, ताल by the middle finger and गोकर्ण by the third finger and विदस्ति by the little finger; फलकम्:F1: वा. 8. १०३.फलकम्:/F ten angula parvas. फलकम्:F2: Br. II. 7. ९६.फलकम्:/F
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रादेश पु.
वित्ता, वितस्ति, एक माप = 1० अंगुल, मा.श्रौ.सू. 1०.1.4.4, आप.शु.सू. 15.13 = 1/2 अरत्नी = 12 अंगुल, बौ.शु.सू. 1.7; - करण, श्रौ.प.नि. 216.9०।