प्रास्थिक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रास्थिकः, त्रि, (प्रस्थ + “सम्भवत्यवहरति पचति ।” ५ । १ । ५२ । इति ठञ् । प्रस्थपरिमितधान्यादेः समावेशकः अवहारकः पाचकश्च ।) प्रस्थं सम्म- वति प्रास्थिकः कटाहः । प्रस्थं स्वस्मिन् समा- वेशयतीत्यर्थः । प्रास्थिकी ब्राह्मणी । प्रस्थमव- हरति पचति वेत्यर्थः । इति सिद्धान्तकौमुदी ॥ (प्रस्थं परिमाणमस्येति । “तदस्य परिमाणम् ।” ५ । १ । ५७ । इति ठञ् । प्रस्थपरिमितः । यथा, सुश्रुते चिकित्सितस्थाने । १२ अध्याये । “यवकोलकुलस्थांश्च प्रास्थिकान् सलिलद्रोणे निःक्वाथ्येति ॥” प्रस्थेन क्रीतमिति । “तेन क्रीतम् ।” ५ । १ । ३७ । इति ठञ् । प्रस्थक्रीतः ॥ प्रस्थस्य वापः । “तस्य वापः ।” ५ । १ । ४५ । इति ठञ् । प्रस्थपरिमितव्रीह्यादिवपनयोग्ये क्षेत्रे । यथा, शब्दरत्नावल्याम् । “द्रोणाढकखार्य्यादेर्वापादौ द्रौणिकस्तथा । स्यादाढकिकखारीकौ उत्तमर्णादयस्त्रिषु । आदिभ्यां प्रास्थिकादिश्च पाकादौ द्रौणिको ऽपि च ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रास्थिक वि।
प्रस्थपरिमितव्रीहिवापयोग्यक्षेत्रम्
समानार्थक:प्रास्थिक
2।9।10।1।4
द्रोणाढकादिवापादौ द्रौणिकाढकिकादयः। खारीवापस्तु खारीक उत्तमर्णादयस्त्रिषु॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रास्थिक¦ त्रि॰ प्रस्थस्य वापः ठञ्।
१ प्रस्थमितधान्यवपनाधारक्षेत्रे
२ भूमौ स्त्री ङीप्। प्रस्थं सम्भवति (स्वस्मिन् समा-वेशयति) अवहरति पचति वा ठञ्। प्रस्थमितधान्यादे-स्वस्मिन्
३ समावेशके
४ अवहारके
५ पाचके च त्रि॰ स्त्रियांङीप्। प्रस्यः परिमाणमस्य ठञ्।
६ प्रस्थपरिमाणयुक्त[Page4531-a+ 38] धान्यराश्यादौ त्रि॰ प्रस्थेन क्रीतम् ठञ्।
७ प्रस्थेन क्रीतेत्रि॰ स्त्रियां ङीप्। प्रस्थस्य निमित्तं संयोग उत्पातोवा ठञ्। प्रस्थस्य
८ निमित्ते
९ संयोगे
१० उत्पाते वा।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रास्थिक¦ mfn. (-कः-की-कं) Brought for a Prast'ha, containing a Prast'ha, &c. E. प्रस्थ a certain measure, and ठञ् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रास्थिक [prāsthika], a. (-की f.)
Weighing a Prastha, q. v.
Bought for a Prastha.
Containing a Prastha.
Sown with a Prastha.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रास्थिक/ प्रा--स्थिक mf( ई)n. containing or weighing or bought for a प्रस्थKa1tyS3r. Sch. Sus3r.
प्रास्थिक/ प्रा--स्थिक n. (with क्षेत्र)a field sown with a -Pr प्रधानof grain Pa1n2. 5-1 , 45 (?) Sch.
प्रास्थिक See. p. 702 , col. 3.