सामग्री पर जाएँ

प्रियक

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रियकः, पुं, (प्रिय + स्वार्थे संज्ञायां वा कन् ।) पीतशालकः । (यथा, रामायणे । २ । ७१ । १२-१३ । “तत्र रम्ये वने वासं कृत्वासौ प्राङ्मु खो ययौ । उद्यानमुज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः ॥ शालांस्तु प्रियकान् प्राप्य शीघ्रानास्थाय वाजिनः । अनुज्ञाप्याथ भरतो वाहिनीं त्वरितो ययौ ॥”) नीपः । (यथा, हरिवंशे । ७२ । १५ । “प्रियकैः पुष्पितैः र्गौरं श्यामं वाणासनैः क्वचित् । कठोरतृणमाभाति निर्मयूररुतं वनम् ॥”) चित्रमृगः । (यथा, माघे । ४ । ३२ । “रुचिरचित्रतनूरुहशालिभि- र्विचलितैः परितः प्रियकव्रजैः ॥” पक्षिविशेषः । यथा, महाभारते । ३ । १५८ । ५१ । “प्रियकैश्चातकैश्चैव तथान्यैर्विविधैः खगैः ॥”) अलिः । प्रियङ्गुः । कुङ्कुमम् । इति मेदिनी ॥ धाराकदम्बः । अशनवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥ (स्कन्दानुचरविशेषः । यथा, महाभारते । ९ । ४५ । ६२ । “प्रियकश्चैव नन्दश्च गोनन्दश्च प्रतापवान् ॥”)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रियक पुं।

कदम्बः

समानार्थक:नीप,प्रियक,कदम्ब,हलिप्रिय

2।4।42।1।3

तूलं च नीपप्रियककदम्बास्तु हलिप्रियः। वीरवृक्षोऽरुष्करोऽग्निमुखी भल्लातकी त्रिषु

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः

प्रियक पुं।

जीवकः

समानार्थक:पीतसारक,सर्जक,असन,बन्धूकपुष्प,प्रियक,जीवक,कूर्चशीर्ष,मधुरक,शृङ्ग,ह्रस्वाङ्ग,जीवक

2।4।44।1।4

सर्जकासनबन्धूकपुष्पप्रियकजीवकाः। साले तु सर्जकार्श्याश्वकर्णकाः सस्यसम्वरः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः

प्रियक पुं।

प्रियङ्गुवृक्षः

समानार्थक:श्यामा,महिलाह्वय,लता,गोवन्दनी,गुन्द्रा,प्रियङ्गु,फलिनी,फली,विष्वक्सेना,गन्धफली,कारम्भा,प्रियक

2।4।56।1।4

विष्वक्सेना गन्धफली कारम्भा प्रियकश्च सा। मण्डूकपर्णपत्रोर्णनटकट्वङ्गटुण्टुकाः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः

प्रियक पुं।

अजिनजातीयमृगः

समानार्थक:कदली,कन्दली,चीन,चमूरु,प्रियक,समूरु,हरिण,अमी

2।5।9।1।5

कदली कन्दली चीनश्चमूरुप्रियकावपि। समूरुश्चेति हरिणा अमी अजिनयोनयः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, स्तनपायी

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रियक¦ पु॰ प्रिय + स्वार्थे क संश्नायां कन् वा।

१ पीतसा-लके (पियासाल)

२ नीपे

३ चित्रमृगे

४ भ्रमरे

५ प्रियङ्गौ

६ कुङ्कुमे मेदि॰

७ धाराकदम्ये

८ अस्वनवृक्षे राजनि॰।

९ स्कन्दाबुचरभेदे भा॰ श॰

४६ अ॰। तस्यापत्यं विदा॰अञ्। प्रैयक चित्वमृगापत्वे पुंस्त्री॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रियक¦ m. (-कः)
1. A kind of tree, (Nauclea cadamba.)
2. A plant, com- monly Priyangu.
3. A tree, (Pentaptera tomentosa.)
4. A varie- gated or spotted deer.
5. A bee.
6. Saffron. E. कन् added to the preceding.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रियकः [priyakḥ], 1 A kind of deer; 'प्रियको रोमभिर्युक्तो मृदूच्चम- सृणैर्घनैः' Vaijayantī; विचलितैः परितः प्रियकव्रजैः Śi.4.32.

The tree called नीप, कदम्ब; उद्यानमुज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः Rām.2.71.12.

The creeper प्रियङ्गु.

A bee.

A kind of bird.

Saffron. -की The skin of the प्रियक deer; Rām.3.43.36. -कम् A flower of theaśana tree; उन्निद्रप्रियकमनोरमं रमण्याः संरेजे सरसि वपुः प्रकाशमेव Śi.8.28.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

प्रियक m. a kind of deer with a very soft skin S3is3. Sus3r.

प्रियक m. a chameleon L.

प्रियक m. a kind of bird MBh.

प्रियक m. a bee L.

प्रियक m. N. of sev. plants (Nauclea Cadamba , Terminalia Tomentosa etc. ) L.

प्रियक m. a kind of tree R. Hariv. Var.

प्रियक m. N. of a being attending on स्कन्दMBh.

प्रियक m. of a man g. बिदा-दि

प्रियक n. N. of a flower S3is3.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

PRIYAKA : A soldier of Subrahmaṇya. (Śloka 65, Chapter 45, Śalya Parva).


_______________________________
*8th word in left half of page 607 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=प्रियक&oldid=433434" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्