प्रियक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रियकः, पुं, (प्रिय + स्वार्थे संज्ञायां वा कन् ।) पीतशालकः । (यथा, रामायणे । २ । ७१ । १२-१३ । “तत्र रम्ये वने वासं कृत्वासौ प्राङ्मु खो ययौ । उद्यानमुज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः ॥ शालांस्तु प्रियकान् प्राप्य शीघ्रानास्थाय वाजिनः । अनुज्ञाप्याथ भरतो वाहिनीं त्वरितो ययौ ॥”) नीपः । (यथा, हरिवंशे । ७२ । १५ । “प्रियकैः पुष्पितैः र्गौरं श्यामं वाणासनैः क्वचित् । कठोरतृणमाभाति निर्मयूररुतं वनम् ॥”) चित्रमृगः । (यथा, माघे । ४ । ३२ । “रुचिरचित्रतनूरुहशालिभि- र्विचलितैः परितः प्रियकव्रजैः ॥” पक्षिविशेषः । यथा, महाभारते । ३ । १५८ । ५१ । “प्रियकैश्चातकैश्चैव तथान्यैर्विविधैः खगैः ॥”) अलिः । प्रियङ्गुः । कुङ्कुमम् । इति मेदिनी ॥ धाराकदम्बः । अशनवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥ (स्कन्दानुचरविशेषः । यथा, महाभारते । ९ । ४५ । ६२ । “प्रियकश्चैव नन्दश्च गोनन्दश्च प्रतापवान् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रियक पुं।
कदम्बः
समानार्थक:नीप,प्रियक,कदम्ब,हलिप्रिय
2।4।42।1।3
तूलं च नीपप्रियककदम्बास्तु हलिप्रियः। वीरवृक्षोऽरुष्करोऽग्निमुखी भल्लातकी त्रिषु
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
प्रियक पुं।
जीवकः
समानार्थक:पीतसारक,सर्जक,असन,बन्धूकपुष्प,प्रियक,जीवक,कूर्चशीर्ष,मधुरक,शृङ्ग,ह्रस्वाङ्ग,जीवक
2।4।44।1।4
सर्जकासनबन्धूकपुष्पप्रियकजीवकाः। साले तु सर्जकार्श्याश्वकर्णकाः सस्यसम्वरः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
प्रियक पुं।
प्रियङ्गुवृक्षः
समानार्थक:श्यामा,महिलाह्वय,लता,गोवन्दनी,गुन्द्रा,प्रियङ्गु,फलिनी,फली,विष्वक्सेना,गन्धफली,कारम्भा,प्रियक
2।4।56।1।4
विष्वक्सेना गन्धफली कारम्भा प्रियकश्च सा। मण्डूकपर्णपत्रोर्णनटकट्वङ्गटुण्टुकाः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
प्रियक पुं।
अजिनजातीयमृगः
समानार्थक:कदली,कन्दली,चीन,चमूरु,प्रियक,समूरु,हरिण,अमी
2।5।9।1।5
कदली कन्दली चीनश्चमूरुप्रियकावपि। समूरुश्चेति हरिणा अमी अजिनयोनयः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, स्तनपायी
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रियक¦ पु॰ प्रिय + स्वार्थे क संश्नायां कन् वा।
१ पीतसा-लके (पियासाल)
२ नीपे
३ चित्रमृगे
४ भ्रमरे
५ प्रियङ्गौ
६ कुङ्कुमे मेदि॰
७ धाराकदम्ये
८ अस्वनवृक्षे राजनि॰।
९ स्कन्दाबुचरभेदे भा॰ श॰
४६ अ॰। तस्यापत्यं विदा॰अञ्। प्रैयक चित्वमृगापत्वे पुंस्त्री॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रियक¦ m. (-कः)
1. A kind of tree, (Nauclea cadamba.)
2. A plant, com- monly Priyangu.
3. A tree, (Pentaptera tomentosa.)
4. A varie- gated or spotted deer.
5. A bee.
6. Saffron. E. कन् added to the preceding.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रियकः [priyakḥ], 1 A kind of deer; 'प्रियको रोमभिर्युक्तो मृदूच्चम- सृणैर्घनैः' Vaijayantī; विचलितैः परितः प्रियकव्रजैः Śi.4.32.
The tree called नीप, कदम्ब; उद्यानमुज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः Rām.2.71.12.
The creeper प्रियङ्गु.
A bee.
A kind of bird.
Saffron. -की The skin of the प्रियक deer; Rām.3.43.36. -कम् A flower of theaśana tree; उन्निद्रप्रियकमनोरमं रमण्याः संरेजे सरसि वपुः प्रकाशमेव Śi.8.28.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रियक m. a kind of deer with a very soft skin S3is3. Sus3r.
प्रियक m. a chameleon L.
प्रियक m. a kind of bird MBh.
प्रियक m. a bee L.
प्रियक m. N. of sev. plants (Nauclea Cadamba , Terminalia Tomentosa etc. ) L.
प्रियक m. a kind of tree R. Hariv. Var.
प्रियक m. N. of a being attending on स्कन्दMBh.
प्रियक m. of a man g. बिदा-दि
प्रियक n. N. of a flower S3is3.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PRIYAKA : A soldier of Subrahmaṇya. (Śloka 65, Chapter 45, Śalya Parva).
_______________________________
*8th word in left half of page 607 (+offset) in original book.
