प्रोष्ठपदा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रोष्ठपदाः, स्त्री, (प्रोष्ठो गौस्तस्येव पादा यासाम् । “सुप्रातसुश्वेति ।” ५ । ४ । १२० । इति बहु- व्रीहावच् पद्भावश्च निपातितः ।) पूर्ब्बभाद्रपद- नक्षत्रम् २५ । उत्तरभाद्रपदनक्षत्रम् २६ । तत्पर्य्यायः । भाद्रपदाः २ । इत्यमरः । १ । ३ । २२ ॥ द्बे पूर्ब्बभाद्रपदोत्तरभाद्रपदासु प्रोष्ठो गौः भद्रश्च गौः तस्येव पाद आसां तास्तथा । पूर्ब्बे प्रोष्ठपदे द्वे उत्तरे तु भाद्रपदे द्बे समुदायश्चासां चतुःसंख्य इति बहुवचनम् । कदा पूर्ब्बे प्रोष्ठ- पदे कदा उत्तरे प्रोष्ठप्रदे इति तारकयोर्द्वित्वा- द्द्विवचनम् । इति भरतः ॥ भाद्रपदशब्देन तारकाविशेषाणां समुदाय उच्यते तिरोहिता- वयवभेदपक्षे एकवचनम् । प्रोष्ठपदाशब्दस्तू- द्रिक्तावयवभेदपक्षे बहुवचनमिति मैत्रेयः । इति रायमुकुटः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रोष्ठपदा स्त्री।
पूर्वभाद्रपदा-नक्षत्रम्
समानार्थक:प्रोष्ठपदा
1।3।22।2।2
राधा विशाखा पुष्ये तु सिध्यतिष्यौ श्रविष्ठया। समा धनिष्ठाः स्युः प्रोष्ठपदा भाद्रपदा स्त्रियः॥
पदार्थ-विभागः : नाम, द्रव्यम्, तेजः, नक्षत्रम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रो(प्रौ)ष्ठपदा¦ स्त्री प्रो(प्रौ)ष्ठो गौस्तस्येव पदं यस्याः। नक्षत्रविशेषे। तद्युक्ता पौर्णमासी अण् सा यत्र मासेपुनरण् वा न दद्विः।
१ चान्द्रभाद्रमासे अमरः। प्रोष्ठ-[Page4542-b+ 38] पदासु जातः अण् उत्तरपदवृद्धिः। प्रोष्ठपाद तज्जे
३ माणवके।
“जे प्रोष्ठपदानाम्” पा॰ उक्तेः भवादौनोत्तरपदवृद्धिः प्रौष्ठपद इत्येव।
२ अश्विन्यादिषु पञ्चविंशषड्विंशनक्षत्रयोः स्त्री ब॰ व॰पूर्वोत्तरभाद्रपदयोः प्रत्येकं द्वित्वेन चतुष्कत्वात् बहुत्वम्। प्रोष्ठपदाभिर्युक्ता पौर्णमासी अण्। प्रौष्ठपदी चान्द्र-
३ भाद्रपौर्णमास्यां स्त्री ङीप्
“प्रौष्ठपद्यामतीतायाम्”। प्रेतशब्दे दृश्यम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रोष्ठपदा¦ f. (-दा) One of the constellations, the twenty-sixth or twenty- seventh, containing stars in the wing of Pegasus see भाद्रपदा। E. प्रोष्ठ here said to mean an ox, and पद a foot.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Proṣṭhapadā: : See Pūrvā Bhādrapadā and Uttarā Bhādrapadā.
_______________________________
*5th word in left half of page p259_mci (+offset) in original book.
Mahabharata Cultural Index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Proṣṭhapadā: : See Pūrvā Bhādrapadā and Uttarā Bhādrapadā.
_______________________________
*5th word in left half of page p259_mci (+offset) in original book.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
प्रोष्ठपदा स्त्री.
‘पूर्वा भाद्रपद’ एवं ‘उत्तरा’ नक्षत्र, आश्व.श्रौ.सू. 2.1.1०.11।