फेण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
फेणः, पुं, (स्फायते वर्द्धते इति । स्फाय + “फेन- मीनौ ।” उणा० ३ । ३ । इति नक् फे-शब्दा- देशश्च । मतान्तरे णत्वम् । दन्त्यनान्तपाठस्तु गरीयान् ।) फेनः । तरलद्रव्योपर्य्युत्थितबुद्बुदा- कारवस्तु । फेना इति भाषा । यथा, -- “पयःफेणनिभा शय्या दान्ता रुक्मपरिच्छदा ॥” इति पुराणम् ॥ हिण्डीरः । इत्यमरः । २ । ९ । १०५ ॥ समुद्र- फेना इति भाषा । अस्य मूर्द्धन्यणान्तस्य प्रमाणं यथा, -- “हंसश्रेण्यो नदीतीरे निनदैः संप्रतीयिरे । यथा सारस्वता मन्त्रा अन्तरे फेणसङ्गता ॥” इत्यमरटीकायां रघुनाथचक्रवर्त्ती ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
फेण(न)¦ पु॰ स्फाय--न पृषो॰ मतान्तरे णत्वम्। दुग्धजलादे-रुपर्य्युपरिस्थे बुद्बुदाकारे पदार्थे (फेना) अस्य णान्तत्व-मपि
“हंसश्रेण्यो नदीतीरे निनदैः सं{??}यिरे। यथासारस्वता मन्त्रा अन्तरे फेणसङ्गता” इत्युक्तौ पक्षे अन्त-रेफेण अन्तःस्थरकारेण संयुता इत्यर्थः।
२ हिमे च
३ गुडविकारभेदे स्त्री ङीप्।
“वटो वेशवारात् लवङ्गेनफेणी शमं पर्पटः शिग्रुवीजेन याति” जीर्णमञ्जरी।
“बा-नीरं गगनं फेनमूनञ्च दन्त्यनान्वितम्। आहुः फाल्गुन-मिच्छन्ति केचिन्मूर्ध्वमुणान्वितम्” भरतधृतवाक्यम्।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
फेण [phēṇa] न [n] क [k], (न) क 1 See फेन.
Ground rice boiled in water. -का A kind of pastry (फेणी).
फेण [phēṇa] न [n] पः [pḥ], (न) पः An ascetic living on fruits etc., fallen down automatically; वैखानसा वालखिल्यौदुम्बराः फेनपा वने Bhāg.3.12.43; फेनपानामृषीणां यो धर्मः Mb.13.141.96.
फेणः [phēṇḥ] नः [nḥ], नः 1 Foam, froth; गौरीवक्त्रभ्रुकुटिरचनां या विहस्येव फेनैः Me.52; R.13.11; Ms.2.61; फेणैर्जलानामसुरस्य मूर्ध्नः Bk.12.58.
Foam of the mouth.
Saliva.
White cuttle-fish bone. -Comp. -अग्रम् a bubble.-अशनिः N. of Indra; cf. नमुचि. -आहार a. living on foam. -गिरिः N. of a mountain near the mouth of the Indus. -दुग्धा a kind of small shrub (Mar. मोठी दुधी).-धर्मन् a. transient; प्रत्यक्षं मन्यसे कालं मर्त्यः सन् कालबन्धनः । फेनधर्मा महाराज फलधर्मा तथैव च ॥ Mb.3.35.2.
पिण्डः a mere bubble.
an empty idea, non-entity. -वाहिन् m. a filtering cloth.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
फेण etc. See. फेन.