बन्धूक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्धूकः, पुं, (बध्नाति सौदर्य्येण चित्तमिति । बन्ध + “उलूकादयश्च ।” उणा० ४ । ४१ । इति ऊकः ।) पीतशालकः । इति मेदिनी । के, १२८ ॥ पुष्पवृक्षविशेषः । वा~दुली इति वङ्गभाषा । दोपहरिया इति हिन्दी भाषा । तत्पर्य्यायः । रक्तकः २ बन्धूजीवकः ३ । इत्यमरः । २ । ४ । ७३ ॥ बन्धुकः ४ बन्धुः ५ बन्धुलः ६ बन्धुजीवकः ७ बन्धुजीवः ८ बन्धूलिः ९ बन्धुरः १० । इति शब्दरत्नावली ॥ रक्तः ११ माध्याह्निकः १२ । इति भावप्रकाशः ॥ ओष्ठपुष्पः १३ अर्क- वल्लभः १४ मध्यन्दिनः १५ रक्तपुष्पः १६ राग- पुष्पः १७ हरिप्रियः १८ । अस्य गुणाः । “असितसितपीतलोहितपुष्पविशेषात् चतुर्व्विधो बन्धूकः । ज्वरहरो विविधारिग्रहपिशाचशमनः प्रसादनः सवितुः स्यात् ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥ “बन्धूकः कफकृद्ग्राही रक्तपित्तहरो लघुः ॥” इति भावप्रकाशः ॥ खधूपे, क्ली । वन्दूक इति ख्यातम् । यथा, -- “बन्धूको बन्धुजीवे स्यात् खधूपे स्यान्नपुंसकम् ॥” इति हड्डचन्द्रः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्धूक पुं।
बन्धूकः
समानार्थक:रक्तक,बन्धूक,बन्धुजीवक
2।4।73।1।4
माध्यं कुन्दं रक्तकस्तु बन्धूको बन्धुजीवकः। सहा कुमारी तरणिरम्लानस्तु महासहा॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्धूक¦ पु॰ बन्ध--ऊक। (बन्धुली) वृक्षे अमरः
“बन्धूकपुष्पसङ्का-शम्” रबिप्रणाममन्त्रः। रक्तपीतादिपुष्पे मध्याह्ने प्रकाश-वति पुष्पवृक्षे
२ पीतशालके मेदि॰।
“असितपीतलोहितपुष्पविशेषाच्चतुर्विधो बन्धूकः। ज्वरहारी बिषहारी ग्रहपिशाचशमनः प्रसादनः सबितुः स्यात्” राजनि॰।
“बन्धूकःकफकृद्ग्राही रक्तषित्तहरो लघुः” माबप्र॰। (बन्दुक)इति ख्याते
३ खधूपे न॰ हेमच॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्धूक¦ m. (-कः)
1. A shrub bearing a red flower, (Pentapetes Phœnicea, but also applied to the Ixora Bandhu4ca.)
2. A tree, (Pentaptera.)
3. A bastard. E. बन्ध् to bind, ऊक aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्धूकः [bandhūkḥ], [बन्ध्-ऊक] N. of a tree; तवकरनिकरेण स्पष्ट- बन्धूकसूनस्तबकरचितमेते शेखरं बिभ्रतीव Śi.11.46; Ṛs.3.5. -कम् A flower of this tree; बन्धूकद्युतिबान्धवो$यमधरः Gīt.1; Ṛs.3.25.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्धूक m. Pentapetes Phoenicea (n. its flower) Ka1v. Katha1s. Sus3r.
बन्धूक m. Terminalia Tomentosa L.