बन्ध्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्ध्यः, त्रि, (बन्ध + यक् ।) ऋतुप्राप्तावधिफल- रहितवृक्षादिः । (यथा, रघुः । १ । ७० । “सिक्तं स्वयमिव स्नेहाद्बन्ध्यमाश्रमपादपम् ॥”) तत्पर्य्यायः । अफलः २ अवकेशी ३ । इत्यमरः । २ । ४ । ७ ॥ विफलः ४ निष्फलः ५ । इति राजनिर्घण्टः ॥ बन्धनीयः । इति बन्धधातोः कर्म्मणि यप्रत्ययः ॥ (यथा, याज्ञवल्क्यः । २ । २४६ । “अबन्ध्यं यश्च बध्नाति बद्धं यश्च प्रमुञ्चति ॥” पुं, निवर्त्तितवारिः सेतुः । यथा, मिताक्षरायाम् । “सेतुश्च द्बिविधो ज्ञेयः खेयो बन्ध्यस्तथैव च । तोयप्रवर्त्तनात् खेयो बन्ध्यः स्यात्तन्निवर्त्तनात् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्ध्य¦ त्रि॰ बन्ध--यत्। कालप्राप्तावषि
१ फलशून्ये वृक्षेअमरः।
२ निष्फले राजनि॰
“अबन्ध्यकोपस्य निहन्तु-रापटाम्” किरा॰।
३ बन्धनीये च त्रि॰।
४ अपुत्रायांस्त्रीजातौ स्त्री शबदच॰।
५ बालाख्ये बन्धद्रव्ये स्त्रीमेदि॰। प्रा॰ वि॰ बन्ध्यायाः वृषलीत्वमुक्तं यथा
“बन्ध्याच वृषली ज्ञेया वृषली च रजस्वला। अथ वा वृषलीज्ञेया कुमारी यां रजस्वला”
६ योनिरोगभेदे स्त्रीभावप्र॰।
४५
४७ पृ॰ पित्तलशब्दे परिशिष्टे दृश्यम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्ध्य¦ mfn. (-न्ध्यः-न्ध्या-न्ध्यं)
1. Barren, unfruitful, not bearing fruit in due season.
2. Detained, confined, under arrest. f. (-न्ध्या)
1. A child- less woman.
2. A barren cow.
3. A perfume, commonly Ba4la
4. E. बन्ध् to bind, aff. यत् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्ध्य [bandhya], [बन्ध्-यत्]
To be bound or fettered, to be confined or imprisoned; अबन्ध्यं यश्च बध्नाति बद्धं यश्च प्रमुञ्चति Y.2.243.
To be joined or bound together.
To be formed, built or constructed.
Detained, under arrest.
(= वन्ध्य) Barren, unproductive, fruitless; useless (said of persons or things); बन्ध्यश्रमास्ते R.16.75; अबन्ध्ययत्नाश्च बभूवुरत्र ते 3.29; Ki.1.33.
Not having the menses or menstrual discharge.
(At the end of comp.) Deprived or destitute of. -Comp. -फल a. useless, vain, idle.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बन्ध्य mfn. to be bound or fettered or imprisoned Ya1jn5.
बन्ध्य mfn. to be constructed ib. Sch. (See. वन्ध्य).