बलदेव
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बलदेवः, पुं, (बलेन दीव्यतीति । दिव + अच् ।) बलरामः । तत्पर्य्यायः । बलभद्रः २ प्रल- म्बघ्नः ३ अच्युताग्रजः ४ रेवतीरमणः ५ रामः ६ कामपालः ७ हलायुधः ८ नीलाम्बरः ९ रौहि- णेयः १० तालाङ्कः ११ मुषली १२ हली १३ सङ्कर्षणः १४ सीरपाणिः १५ कालिन्दी- भेदनः १६ बलः १७ । इत्यमरः । १ । १ । २४ ॥ रुक्मिदर्पः १८ मधुप्रियः १९ हलधरः २० हलभृत् २१ हालभृत् २२ सौनन्दी २३ गुप्त- वरः २४ संवर्त्तकः २५ बली २६ । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा भागवते । ९ । ३ । ३३ । “तद्गच्छ देवदेवांशो बलदेवो महाबलः ॥”) अस्य ध्यानम् । “बलदेवं द्बिबाहुञ्च शङ्खकुन्देन्दुसन्निभम् । वामे हलायुधधरं मुषलं दक्षिणे करे ॥ हालालोलं नीलवस्त्रं हेलावन्तं स्मरेत् परम् ॥” इति कश्चिन्निबन्धः ॥ (अयं हि शेषसर्पस्यांशावतारः । यथा, महा- भारते । १ । ६७ । १५१ । “शेषस्यांशश्च नागस्य बलदेवो महाबलः ॥” नाम्नामस्य कारणानि बलभद्रशब्दे द्रष्टव्यानि ॥) वायुः । इति मेदिनी । वे, ६२ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बलदेव पुं।
बलभद्रः
समानार्थक:बलभद्र,प्रलम्बघ्न,बलदेव,अच्युताग्रज,रेवतीरमण,राम,कामपाल,हलायुध,नीलाम्बर,रौहिणेय,तालाङ्क,मुसलिन्,हलिन्,सङ्कर्षण,सीरपाणि,कालिन्दीभेदन,बल,कुल
1।1।23।1।3
बलभद्रः प्रलम्बघ्नो बलदेवोऽच्युताग्रजः। रेवतीरमणो रामः कामपालो हलायुधः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, आत्मा, देवता
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बलदेव¦ पु॰ बलेन दीव्यात दिव--अच बलोद्रिक्तो देवो वाशाक॰ त॰।
१ बलरामे
“बलदेवो बलोद्रेकात्” ब्रह्मवै॰ज॰ ख॰
४३ अ॰।
२ त्रायमाणौषधौ स्त्री अमरः।
३ वायौ पु॰ मेदि॰। [Page4562-a+ 38]
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बलदेव¦ m. (-वः) BALADE4VA, the elder brother of KRISHN4A.
2. Air, wind. f. (-वा) A medicinal plant, commonly Tra4yama4n4a. E. बल the same and देव divine, or बल strength, and देव who sports.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
बलदेव/ बल--देव m. wind L.
बलदेव/ बल--देव m. N. of the elder brother of कृष्ण(said to have been produced from a white hair of विष्णु, and regarded as a नाग) MBh. Ka1v. etc.
बलदेव/ बल--देव m. of a नाग-राजL.
बलदेव/ बल--देव m. of a Brahman Katha1s.
बलदेव/ बल--देव m. of sev. authors (also with विद्याभूषण) Cat.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--see बलराम (also Balabhadra) married सुव्रता, daughter of Kakudmi. भा. IX. 3. ३३-6; वा. ८६. २९.