बिसम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

बिसम् [bisam], 1 The fibre of a lotus; धृतबिसवलयावलिर्वहन्ती Ki.1.24.

The fibrous stalk of a lotus; पाथेयमुत्सृज बिसं ग्रहणाय भूयः V.4.15; बिसमलमशनाय स्वादु पानाय तोयम् Bh.3.22; Me.11; Ku.3.37;4.29.

The lotus plant; न लिप्यते कर्मफलैरनिष्टैः पत्रं बिसस्येव जलेन सिक्तम् Mb.12.194.44.-Comp. -ऊर्णा, -ऊर्णम् a lotus fibre; हृद्यविच्छिन्नमोङ्कारं घण्टानादं बिसोर्णवत् Bhāg.11.14.34. -कण्ठिका, -कण्ठिन् m. a small crane; अभिनवाभ्रलसद्बिसकण्ठिका Rām. Ch.4.37.-कुसुमम्, -पुष्पम्, -प्रसूनम् a lotus; जक्षुर्बिसं धृतविकासि- बिसप्रसूनाः Śi.5.28. -खादिका 'eating the fibres of a lotus'; N. of a play. -गुणः a string of lotus-fibre; बिसगुणनिगडितपादो जरठः Dk.2.1.

ग्रन्थिः a knot on the stalk of a lotus (used for filtering water)

a particular disease of the eyes. -छेदः a bit of the fibrous stalk of a lotus. -जम् a lotus-flower, lotus.-तन्तुः the lotus-fibre. -नाभिः f. the lotus-plant (पद्मिनी).-नासिका a sort of crane. -प्रसूनम् a lotus-flower; चक्षुर्बिसं धृतविकासिबिसप्रसूनाः. -मृणालम् a lotus-fibre. -वर्त्मन्n. a particular disease of eyelids.