सामग्री पर जाएँ

बीभत्सु

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

बीभत्सु¦ पु॰ बध--निन्दने स्वार्थे सन् उ।

१ अर्जुने। भा॰वि॰

४४ अ॰ अस्यनिरुक्तिव अन्यथोक्ता यथा
“न कुर्य्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कथञ्चनः तेन देवम-नुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः”। बीभत्सुरिति भदि कल्याणेसुखे चेत्यस्य सनि रूपम्” नीलक॰। तत्र पृषो॰ इटो-ऽभावो नलोपश्च। अन्ये तु बीभत्सकर्मरहितत्वात् वि-रोधिलक्षणया तन्निन्दनकारित्वाद्वा तथात्वमित्याहुः।

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

बीभत्सु [bībhatsu], a. Loathing, abhorring, detesting.

Disgusted.

Reserved, coy (said of a woman); सा बीभत्सुर्गर्भरसा निविद्धा Rv.1.164.8. -त्सुः an epithet of Arjuna; (Mb. thus explains the word: न कुर्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कथंचन । तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः ॥); तृट्परितः परिशान्तो बीभत्सुर्यमुनामगात् Bhāg.1.58.16.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

बीभत्सु/ बीभ- mfn. loathing , detesting , feeling disgust or repugnance RV. AV. Kaus3.

बीभत्सु/ बीभ- mfn. reserved , coy (said of a woman) RV. i , 164 , 8

बीभत्सु/ बीभ- m. N. of अर्जुनMBh.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--Arjuna (s.v.). भा. X. [६७ (v) ३६]. [page२-486+ ४०]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

BĪBHATSU : One of the ten names of Arjuna. He got this name because he desisted from doing loathful acts. “I will never resort to loathful deeds in war. Therefore the devas and men call me Bibhatsu”. (Mahābhārata, Virāṭa Parva, Chapter 44, Stanza 18).


_______________________________
*7th word in right half of page 145 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=बीभत्सु&oldid=433750" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्