ब्रह्मचारिणी
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्रह्मचारिणी, स्त्री, (ब्रह्मणि वेदे चरतीति । ब्रह्म + चर् + णिनिः । स्त्रियां ङीप् ।) दुर्गा । यथा, देवीपुराणे ४५ अध्याये । “वेदेषु चरते यस्मात्तेन सा ब्रह्मचारिणी ॥” करुणीवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥ ब्रह्मीशाकः । इति रत्रमाला ॥ ब्रह्मचर्य्यव्रतधारिणी । यथा, “आसीतामरणात् क्षान्ता नियता ब्रह्म- चारिणी । यो धर्म्म एकपत्नीनां काङ्क्षन्ती तमनुत्तमम् ॥” इति मनुः । ५ । १५८ ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्र(व्र)ह्मचारिणी¦ स्त्री
“वेदेषु चरते यस्मात् तेन सा ब्रह्म-चारिणी” देवीपु॰
४५ अ॰ निरुक्तियुक्तायां वेदमात्रगर्म्यायांचिच्छक्तिरूपायां
१ दुर्गायां
२ ब्रह्मचर्य्ययुतायां स्त्रियाञ्च
“आसीतामरणात् क्षान्ता नियतं ब्र(व्र)ह्मचारिणी” मनुः।
३ वारुणीवृक्षे राजनि॰।
४ ब्राह्मीशाके रत्नमाला।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्रह्मचारिणी/ ब्रह्म--चारिणी f. N. of दुर्गाDevi1P.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्रह्मचारिणी वि.
स्त्री. (ब्रह्म+चर्+णिनि+ङीप्) ब्रह्मचर्य के व्रत का पालन करने वाली (यजमान-पत्नी, भा.श्रौ.सू. 1०.9.9)।