ब्रह्मर्षि
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्रह्मर्षिः, पुं, (ब्रह्मा ब्राह्मणः ऋषिः । यद्बा, ब्रह्म वेदं परब्रह्म वा ऋषति वेत्ति इति । वशि- ष्ठादिमुनिगणः । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, रामायणे । १ । ६३ । २० -- २१ । “ब्रह्मणस्तु वचः श्रुत्वा विश्वामित्रस्तपोधनः । प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा प्रत्युवाच पितामहम् ॥ ब्रह्मर्षिशब्दमतुलं स्वार्जितैः कर्म्मभिः शुभैः । यदि मे भगवन्नाह ततोऽहं विजितेन्द्रियः ॥” तथा च महाभारते । १३ । १९ । ३७ । “ततो वैश्रवणोऽभ्येत्य अष्टावक्रमनिन्दितम् । विधिवत् कुशलं पृष्ट्वा ततो ब्रह्मर्षिमब्रवीत् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्र(व्र)ह्मर्षि¦ पु॰ ब्र(व्र)ह्मा विप्रः वतुर्मुखतुक्ल्यो वा ऋषिःवेदस्य वा ऋषिः स्मर्त्ता। ब्रह्मतुल्येषु वशिष्ठादिषु
१ वेदस्म-र्तृषु
२ ऋषिषु हेमच॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्रह्मर्षि¦ m. (-र्षिः) A divine saint, a Rishi of a particular class, including VA4SISHT'HA, &c. E. ब्रह्म a Bra4hman, and ऋषि a saint; the saints of this class are supposed to be of the Bra4hminical order.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ब्रह्मर्षि/ ब्रह्म--र्षि m. (= and for -ऋषि)" Brahmanical sage " , N. of a partic. class of sages supposed so belong to the -BrBrahman caste (as वसिष्ठetc. ) MBh. R. etc. (See. देव-र्षि, मह-र्षि, राज-र्षि)