भद्रवती

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

भद्रवती, स्त्री, (भद्रं विद्यतेऽस्याम् । भद्र + मतुप् । मस्य वः । ङीप् ।) भद्रपर्णी । इति जटाधरः ॥ (कट्फलः । अस्य पर्य्यायो यथा, -- “कट्फलः सोमबल्कश्च कैटर्य्यः कुम्भिकापि च । श्रीपर्णी काकुमुदिका भद्रा भद्रवतीति च ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥ कल्याणविशिष्टे, त्रि । यथा, महाभारते । ४ । २४ । १८ । “इमाञ्च नः प्रियां वीर ! वाचं भद्रवतीं शृणु ॥” श्रीकृष्णस्य नाग्नजितीगर्भजाता कन्या । यथा, हरिवंशे । १६० । १०-११ । “मित्रबाहुः सुनीथश्च नाग्नजित्याः प्रजाः शृणु । भद्रकालो भद्रबिन्दः कन्या भद्रवती तथा ॥” मधोर्माता । यथा, हरिवंशे । ३६ । ३ । “आसीन्मरुवसः पुत्त्रः पुरुद्वान् पुरुषोत्तमः । मधुर्जज्ञेऽथ वैदर्भ्यां भद्रवत्यां कुरूद्वह ! ॥”)

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

भद्रवती¦ स्त्री भद्राणि पर्णानि सन्त्यस्या मतुप् मस्य वःङीप्।

१ गाम्भार्य्याम्। नाग्नजितीजातायां भरत-कन्यायां स्त्री हरिवं॰

१६

१ अ॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

भद्रवती¦ f. (-ती) A tree, (Gmelina arborea.)

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

भद्रवती/ भद्र--वती f. a wanton woman , courtezan TBr.

भद्रवती/ भद्र--वती f. Gmelina Arborea L.

भद्रवती/ भद्र--वती f. N. of a daughter of कृष्णHariv.

भद्रवती/ भद्र--वती f. of a wife of मधुib.

भद्रवती/ भद्र--वती f. of a female elephant Katha1s.

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--R. a branch of the Ganges. Br. III. ५६. ५२.

(II)--wife of पुरूद्वत (पुरुद्वान्-वा। प्।). Br. III. ७०. ४७; वा. ९५. ४७.

(III)--a daughter of जाम्बवती and कृष्ण. Br. III. ७१. २५०.