भूसंस्कार

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

भूसंस्कार¦ पु॰

६ त॰। यज्ञादौ भूमिभागस्य परिसमूह नोपलेपनरेखाकरणपांशूद्धरणजलकरणकाभ्युक्षणरूपेषु पञ्चसुसंस्कारेषु तत्प्रकारश्च कात्या॰ श्रौ॰

२ ।

१ ।

२४ सूत्रपद्धतौदर्शितो यथा
“तत्र पूर्वमाहवनीयस्वरे पञ्च भूसंस्काराकर्त्तव्याः तद्यथा दर्मैः खरं प्राक्संस्थमुदक्संस्थं वात्रिः परिसमूह्य

१ गोमयेन त्रिरुपलिप्य

२ स्फेन प्रागा-यता उदक्संस्था उदगायताः प्राक्संस्था वा तिस्रोलेखाः स्वरप्रमाणाः कृत्वा

३ अनासिकाङ्गुष्ठेन ताभ्यो रे-खाभ्यः पांशूनुद्धृत्य

४ अद्भिस्त्रिरभ्युक्षेत्”

५ । परिसमूहनं(तृणानामपलुम्पनम्) कात्या॰ श्रौ॰

४ ।

१२ ।

१० कर्कः।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

भूसंस्कार/ भू--संस्कार m. " ground-preparation " , a term for five methods of preparing and consecrating the खर(See. )at a sacrifice (viz. परि-सम्-ऊह्, उप-लिप्, लेखाः कृ, पांसून् उद्-धृ, अद्भिर् अभ्य्-उक्ष्; some enumerate seven) Ka1tyS3r. Sch.