भृङ्ग
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
भृङ्गम्, क्ली, (बिभर्त्तीति । डु-भृञ् भरणे । “भृञः कित् नुट् च ।” उणा० १ । १२४ । इति गन् । स च कित् नुडागमश्च ।) त्वचम् । गुडत्वक् इति ख्यातम् । इत्यमरः । २ । ५ । १६ ॥ (यथा, -- “त्वक्पत्रञ्च वराङ्गं स्याद्भृङ्गञ्चेचन्तथोत्- कटम् ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥) अभ्रकम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
भृङ्गः, पुं, (विभर्त्त्यनुरागमिति । भृञ् + “भृञः कित् नुट् च ।” उणा० १ । १२४ । इति गन् । स च कित् नुट् च ।) भ्रमरः । कलिङ्गपक्षी । इत्यमरः । २ । ५ । १६ । फिङ्गा इति भाषा ॥ (अस्य पर्य्याया धूम्याटशब्दे द्रष्टव्याः ।) अस्य मांसगुणाः । मधुरत्वम् । स्निग्धत्वम् । कफशुक्र- विवर्द्धनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ षिड्गः । भृङ्गराजः । इति मेदिनी गे, १५ ॥ (यथास्य पर्य्यायः । “भृङ्गराजः केशराजो भृङ्गः पत्तङ्ग मार्कवम् इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥ तथा च पर्य्यायान्तरम् । “भृङ्गराजो भृङ्गरजो मार्कवो भृङ्ग एव च । अङ्गारकः केशराजो भृङ्गारः केशरञ्जनः ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥) भृङ्गारः । भृङ्गरोलः । इति शब्दरत्नावली ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
भृङ्ग नपुं।
त्वक्पत्रम्
समानार्थक:त्वक्पत्र,उत्कट,भृङ्ग,त्वच,चोच,वराङ्गक
2।4।134।2।3
तपस्विनी जटामांसी जटिला लोमशा मिसी। त्वक्पत्रमुत्कटं भृङ्गं त्वचं चोचं वराङ्गकम्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
भृङ्ग पुं।
भृङ्गः
समानार्थक:कलिङ्ग,भृङ्ग,धूम्याट
2।5।16।2।2
लोहपृष्ठस्तु कङ्कः स्यादथ चाषः किकीदिविः। कलिङ्गभृङ्गधूम्याटा अथ स्याच्छतपत्रकः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, पक्षी
भृङ्ग पुं।
भ्रमरः
समानार्थक:मधुव्रत,मधुकर,मधुलिह,मधुप,अलिन्,द्विरेफ,पुष्पलिह्,भृङ्ग,षट्पद,भ्रमर,अलि,इन्दिन्दिर,चञ्चरीक,रोलम्ब,बम्भर,शिलीमुख
2।5।29।2।3
मधुव्रतो मधुकरो मधुलिण्मधुपालिनः। द्विरेफपुष्पलिड्भृङ्गषट्पदभ्रमरालयः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, कीटः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
भृङ्ग¦ पु॰ भृ--गन् कित् लट् च। भ्रमरे
२ कलिङ्गविहगे(सिङ्गा) अमरः।
३ भृङ्गराजे
४ जारे मेदि॰
५ भृङ्गार
६ भृङ्गरोखे च कीटभेदे (मीमरुल) शब्दरत्ना॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
भृङ्ग¦ m. (-ङ्गः)
1. A large black bee, the humble bee.
2. A catamite, a libertine, a lecher.
3. A plant, (Eclipta or Verbesina prostrata.)
4. A wasp, either the common kind, or the Vespa solitaria.
5. A golden vase.
6. The fork-tailed shrike, (Lanius cærulescens.)
7. A bird, apparently a sort of shrike different from the preceding. n. (-ङ्गं)
1. Woody cassia.
2. Talc. E. भृ to nourish, गन् Una4di aff., and कित्-नुट् augment. [Page536-b+ 60]
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
भृङ्गः [bhṛṅgḥ], [भृ-गन् कित् नुट् च Uṇ.1.122.]
A large black bee; मञ्जु गुञ्जन्तु भृङ्गाः Bv.1.5; R.8.53.
A kind of wasp.
A kind of bird.
A libertine, dissolute or lecherous man; cf. भ्रमर.
A golden vase or jar.
The fork-tailed shrike.
A kind of measure (in music). -ङ्गम् Talc.
ङ्गी The female of the large black bee; भृङ्गीव पुष्पं पुरुषं स्त्री वाञ्छति नवं नवम्.
A poisonous plant (अतिविष). -Comp. -अधिपः the queen of bees. -अभीष्टः the mango tree. -आनन्दा the Yūthikā creeper. -आवली a flight of bees.
जम् aloe-wood.
talc. (-जा) the plant भार्गी. -पर्णिका small cardamoms.-प्रिया the Mādhavī creeper. -राज् m.
a kind of large bee.
N. of a shrub.
राजः see भृङ्गराज्.
N. of a bird; शुकशारिका भृङ्गराजो वा सर्पविषशङ्कायां क्रोशति Kau. A.1.2.17; Mb.12.327.4. -रिटिः, -रीटिः N. of one of the attendants of Śiva (said to be very deformed).-रोलः a kind of wasp. -वल्लभः a species of Kadamba.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
भृङ्ग m. ( भ्रम्)a species of large black bee , the humble bee Ka1v. Pur.
भृङ्ग m. a species of wasp L.
भृङ्ग m. the fork-tailed shrike or some similar bird Va1gbh.
भृङ्ग m. a libertine L.
भृङ्ग m. a golden vase or pitcher L.
भृङ्ग m. N. of a genius(= भृङ्ग-राज) Hcat.
भृङ्ग m. (in music) a kind of measure Sam2gi1t.
भृङ्ग m. or n. Eclipta Prostrata L.
भृङ्ग n. the bark or the leaf of Laurus Cassia L.
भृङ्ग n. talc L.
भृङ्ग n. N. of a man (brother of मङ्ख) , S3rikan2t2h.