मञ्जरि
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मञ्जरिः, स्त्री, वल्लरिः । इत्यमरः । २ । ४ । १३ ॥ वल्लते वृणोति तरुं वल्लरिः वलमि वल्ल ङ स्तृतौ नाम्नीति अरिः । मञ्जु मनोज्ञतां रातीति मञ्जरिः पूर्ब्बेण डिः मनीषादित्वादुकारस्य अकारः पाच्छोणादीति ईपि मञ्जरी वल्लरी च । वल्लरिर्मञ्जरिर्द्वयोरिति शाब्दिकः ॥ वल्लि- र्मुञ्जिश्चात्र । “मञ्जरिमञ्जरी मञ्जिर्मञ्जरं त्रिषु वल्लरी । वल्लरं त्रिषु वल्लिश्च वल्लरिः पत्रनालिका ॥” इति हड्डचन्द्रः ॥ लतामात्रेऽपि वल्लरिः । अतो बाहुवल्लरीति प्रयोग इति मुकुटादयः ॥ वल्लरीमञ्जय्योर्भेद- मप्याहुः । यथा अभिनवनिर्गता आयता सुकु- मारा सकुसुमा अकुसुमा च मञ्जरिः । यथा चूतमञ्जरिः कदलीमञ्जरिः । वल्लरिः पुनश्चिर- भूतापि । यथा तालमञ्जरिः गुवाकवल्लरिरिति द्वयमेव नवे चिरन्तनेऽपीति कृष्णसाञ्जौ । इति भरतः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मञ्जरि स्त्री।
मञ्जरिः
समानार्थक:वल्लरि,मञ्जरि
2।4।13।2।4
काष्ठं दार्विन्धनं त्वेध इध्ममेधः समित्स्त्रियाम्. निष्कुहः कोटरं वा ना वल्लरिर्मञ्जरिः स्त्रियौ॥
: पुष्पादिबन्धनम्
पदार्थ-विभागः : समूहः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मञ्जरि(री)¦ स्त्री मञ्जु ऋच्छति ऋ॰ इन् शक॰ पररूपं वाङीप्। अभिनवोद्गतायां सुकुमारायां पल्लवाङ्कुररूपायां
१ वल्लर्य्याम् अमरः ङीबन्तस्तु तत्र
२ मुक्तायां
३ तिलक-लतायां शब्दरत्ना॰।
४ तुलस्याम् राजनि॰ ततः तारका॰इतच्। मञ्जरित जातमञ्जरीके त्रि॰। ङीबन्तः
“सजसायलौगिति शरग्रहैर्मञ्जरी” व॰ र॰ टी॰ उक्ते चतुर्दशा-क्षरपादके छन्दोभेदे।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मञ्जरि¦ f. (-रिः-री)
1. A compound pedicle, a fruit or flower-stalk.
2. A A large pearl.
3. A plant, commonly Tilaka.
4. A line.
5. A creeper.
6. The holy-basil. mf. (-रिः-री) A shoot, a sprout. E. मञ्जु beautiful, ऋ to go, or be, aff. इ, deriv. irr., ङीप् optionally added.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मञ्जरिः [mañjariḥ] री [rī], री f.
A shoot, sprout, spring; निवपेः सहकार- मञ्जरीः Ku.4.38; सदृशकान्तिरलक्ष्यत मञ्जरी R.9.44;16.51; so स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी Gīt.1; मुखं मुक्तारुचो धत्ते धर्माम्भःकणमञ्जरीः Kāv.2.71.
A cluster of blossoms.
A flower-stalk.
A (parallel) line or row.
A pearl; cf. मञ्जरीपिञ्जरित 'bedecked with pearls'.
A creeper.
The holy basil.
The plant Tilaka.-Comp. -चामरम् a chowrie in the form of a sprout, fan-like sprout; व्याधूयन्ते निचुलतरुभिर्मञ्जरीचामराणि V.4.13.-जालम् a dense mass of buds or flowers. -नम्रः the plant called वेतस.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मञ्जरि See. मञ्जरी.