मञ्जरिः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मञ्जरिः, स्त्री, वल्लरिः । इत्यमरः । २ । ४ । १३ ॥ वल्लते वृणोति तरुं वल्लरिः वलमि वल्ल ङ स्तृतौ नाम्नीति अरिः । मञ्जु मनोज्ञतां रातीति मञ्जरिः पूर्ब्बेण डिः मनीषादित्वादुकारस्य अकारः पाच्छोणादीति ईपि मञ्जरी वल्लरी च । वल्लरिर्मञ्जरिर्द्वयोरिति शाब्दिकः ॥ वल्लि- र्मुञ्जिश्चात्र । “मञ्जरिमञ्जरी मञ्जिर्मञ्जरं त्रिषु वल्लरी । वल्लरं त्रिषु वल्लिश्च वल्लरिः पत्रनालिका ॥” इति हड्डचन्द्रः ॥ लतामात्रेऽपि वल्लरिः । अतो बाहुवल्लरीति प्रयोग इति मुकुटादयः ॥ वल्लरीमञ्जय्योर्भेद- मप्याहुः । यथा अभिनवनिर्गता आयता सुकु- मारा सकुसुमा अकुसुमा च मञ्जरिः । यथा चूतमञ्जरिः कदलीमञ्जरिः । वल्लरिः पुनश्चिर- भूतापि । यथा तालमञ्जरिः गुवाकवल्लरिरिति द्वयमेव नवे चिरन्तनेऽपीति कृष्णसाञ्जौ । इति भरतः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मञ्जरिः [mañjariḥ] री [rī], री f.

A shoot, sprout, spring; निवपेः सहकार- मञ्जरीः Ku.4.38; सदृशकान्तिरलक्ष्यत मञ्जरी R.9.44;16.51; so स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी Gīt.1; मुखं मुक्तारुचो धत्ते धर्माम्भःकणमञ्जरीः Kāv.2.71.

A cluster of blossoms.

A flower-stalk.

A (parallel) line or row.

A pearl; cf. मञ्जरीपिञ्जरित 'bedecked with pearls'.

A creeper.

The holy basil.

The plant Tilaka.-Comp. -चामरम् a chowrie in the form of a sprout, fan-like sprout; व्याधूयन्ते निचुलतरुभिर्मञ्जरीचामराणि V.4.13.-जालम् a dense mass of buds or flowers. -नम्रः the plant called वेतस.