मण्डलेश्वर
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मण्डलेश्वरः, पुं, (मण्डलस्य ईश्वरः ।) भूम्येक- देशाधिपः । अन्यो भूम्येकदेशाधिपो मण्डले- श्वरः स्यात् मण्डलस्य अरिमित्रादिरूपस्य देशस्य ईश्वरो मण्डलेश्वरः । एकदेशाधिप इत्यर्थः । स्यान्मण्डलं द्वादशराजके च देशे च विम्बे च कदम्बके च । इति विश्वः ॥ इत्यमर- टीकायां भरतः ॥ तस्य लक्षणान्तरम् । “चतुर्योजनपर्य्यन्तमधिकारं नृपस्य च । यो राजा तच्छतगुणः स एव मण्डलेश्वरः ॥” इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ८६ अध्यायः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मण्डलेश्वर पुं।
मण्डलेश्वरः
समानार्थक:मण्डलेश्वर
2।8।2।2।3
राजा तु प्रणताशेषसामन्तः स्यादधीश्वरः। चक्रवर्ती सार्वभौमो नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः॥
स्वामी : चक्रवर्ती
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मण्डलेश्वर¦ m. (-रः) A sovereign, a monarch. E. मण्डल a district, and ईश्चर a sovereign; the power of this prince is limited by AMARA, and the Mandaleswara is considered as an emperor or supreme prince, only when in addition to his territorial sway, he has performed the Ra4jasuya sacrifice, in which he has been attended by all his tributary or subject princes: other authorities confound the so- vereign of a Mandala, with the Chakravarti or emperor, and with the Samra4j or lord paramount, and others confine him to the government of a district of twenty or forty Yojanas in each direction.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मण्डलेश्वर/ मण्डले m. id. Vcar.