मनस्कार

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मनस्कारः, पुं, (मनसि मनसो वा कारो निश्चय इति । यद्वा, कृ + भावे घञ् । मनसः कारो- विकारः करणमिति वा ।) मनसः सुखादिः । तत्र्य्यायः । चित्ताभोगः २ । इत्यमरः । १ । ५ । ५ ॥ द्वे मनसः सुखादौ तत्परत्वे एकस्मिन् विषये मनसः पुनः पुनः प्रवृत्तिराभोगः । आभोगस्तात्पर्य्यमिति सर्व्वानन्दः । स्थैर्य्य- मित्यन्ये । व्यापार इत्यपरे । वाञ्छितवस्तु- प्राप्त्या चित्तस्य निराकाङ्क्षता । आभोगः परिपूर्णतेति परे । अनागतचिन्तनादिरूपो मनस्कार इत्यपरे । मनसो मनसि वा कारो निश्चयो मनस्कारः सेतु कखेति सः । मनसि करणं मनसि कारः इत्यपि दृश्यते अत्र बाहु- ल्यात् सप्तम्या अलुक् । इति तट्टीकायां भरतः ॥

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मनस्कार पुं।

मनसः_सुखभोगे_तत्परता

समानार्थक:चित्ताभोग,मनस्कार

1।5।2।3।2

धीर्धारणावती मेधा सङ्कल्पः कर्म मानसम्. अवधानं समाधानं प्रणिधानमं तथैव च। चित्ताभोगा मनस्कारश्चर्चा संख्या विचारणा। विमर्शो भावना चैव वासना च निगद्यते॥

पदार्थ-विभागः : , गुणः, मानसिकभावः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मनस्कार¦ पु॰ कृ घञ् मनसःकारोव्यापारभेदः। चित्तस्यसुखतत्परत्वे अमरः।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मनस्कार¦ m. (-रः) The attention of the mind to its own sensations, con- sciousness of pleasure or pain. E. मनस् of the mind and कार opera- tion; the compound also occurs with the seventh case मनसिकार |

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मनस्कार/ मनस्--कार m. consciousness ( esp. of pleasure or pain) L.

मनस्कार/ मनस्--कार m. attention of the mind Lalit.

मनस्कार/ मनस्--कार m. devotion(See. next)