मन्दता

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मन्दता, स्त्री, (मन्दस्य भावः । मन्द + भावार्थे तल् । स्त्रियां टाप् ।) आलस्यम् । इति राज- निर्घण्टः ॥ (यथा, सुश्रुते शारीरस्थाने । “दुर्म्मेधस्त्वं मन्दता च स्वप्ने मैथुननित्यता । निराकरिष्णुता चैव विज्ञेयाः पाशवा गुणाः ॥”) मन्दत्वम् । (यथा, चन्द्रालोके । १ । १ । “उच्चैरस्यति मन्दतामरसतामिति ॥” क्षीणता । यथा, साहित्यदर्पणे । ३ । ६८ । “मध्यस्य प्रथिमानमेति जघनं वक्षोजयो- र्म्मन्दतां दूरं यात्युदरञ्च रोमलतिका नेत्रार्ज्जवं धावति ॥”)

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मन्दता¦ स्त्री मन्दस्य भावः तल्।

१ आलस्ये

२ जाड्ये च
“उच्चैरस्यति मन्दतामरसतामिति” चन्द्रालोकः।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मन्दता [mandatā] त्वम् [tvam], त्वम् 1 Slowness, inactivity.

Dulness.

Foolishness, stupidity, simplicity; उच्चैरस्यति मन्दतामरसताम् Chandrāloka.1.1.

Weakness.

Littleness, smallness; मन्दत्वमापन्नः Pt.2.167 'became less, subsided'.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मन्दता/ मन्द--ता f. slowness , indolence Sus3r.

मन्दता/ मन्द--ता f. weakness , feebleness , littleness , insignificance Su1ryas. Sa1h.

मन्दता/ मन्द--ता f. dulness , stupidity( अ-मन्द्) Ma1lav.