महाकुल

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाकुलः, त्रि, (महत् कुल वशोऽस्य ।) उत्तम- कुलजातः । तत्पर्य्यायः । कुलीनः २ आर्य्यः ३ सभ्यः ४ सज्जनः ५ साघुः ६ । इत्यमरः । २ । ७ । ३ ॥ कुल्यः ७ अभिजातः ८ कौलेयकः ९ जात्यः १० । इति हेमचन्द्रः । ३ । १६६ ॥ महाकुलः ११ कौलेयः १२ कोलेयकः १३ । इत्यमरटीका ॥ कुलजः १४ साधुजः १५ कुल- श्रेष्ठः १६ । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, बृहत्- संहितायाम् । १७ । ४ । “भेदे वृष्टिविनाशो भेदः मुहृदां महाकुला- नाञ्च ॥” क्ली, उत्तमं कुलम् । यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ३ । ६१ । “द्वयोरालोकितं चित्रं जन्मैकस्मिन् महा- कुले ॥”)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाकुल पुं।

कुलीनः

समानार्थक:महाकुल,कुलीन,आर्य,सभ्य,सज्जन,साधु

2।7।3।1।1

महाकुलकुलीनार्यसभ्यसज्जनसाधवः। ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुश्चतुष्टये॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाकुल¦ न॰ कर्म॰।
“दशपुरुषविख्यातं श्रोत्रियाणांमहाकुलम्” इति मनुनोक्ते दशपुरुषावधिवेदाध्यायिवंशे।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाकुल/ महा--कुल n. a great or noble family MBh. Hit. etc.

महाकुल/ महा--कुल mfn. being of a -grgreat or -nnoble -ffamily , high-born RV. Ka1m. etc.