महापथ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महापथः, पुं, (महांश्चासौ पन्थाश्चेति । “आन्म- हत इति ।” ६ । ३ । ४६ । इति महत आकारा- देशः । “ऋक् पूरब्धूःपथामानक्षे ।” ५ । ४ । ७४ । इति समासान्तोऽकारः ।) प्रधानपथः । तत्पर्य्यायः । घण्टापथः २ संसरणम् ३ श्रीपथः ४ राजवर्त्म ५ उपनिष्क्रमणम् ६ उप- निष्करम् ७ । इति हेमचन्द्रः । ४ । ५३ ॥ (यथा, रामायणे । २ । ८० । १९ । “पताका शोभिताः सर्व्वे सुनिर्म्मितमहापथाः ॥” यथा च महाभारते । ५ । ९४ । २० । “संमृष्टसंसिक्तरजः प्रतिपेदे महापथम् ॥” मृत्युपथः । “यात्रायां पथि निद्रायां महच्छब्दो न दीयते ।” इत्यस्य प्रतिप्रसूतार्थवत्त्वात् तथात्वम् । यथा, कथासरित्सागरे । २ । ४३ । “तच्छोकादिन्द्रदत्तस्य पिता यातो महा- पथम् ॥” सुषुम्ना । यथा, हठयोगप्रदीपिकायाम् । ३ । ४ । “सुषुम्ना शून्यपदवी ब्रह्मरन्ध्रं महापथः । श्मशानं शाम्भवी मध्यमार्गश्चेत्येकवाचकाः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महापथ¦ पु॰ कर्म॰।
१ राजमार्गे हेमच॰।
२ हिमालयोत्तरस्थे
३ स्वर्गारोहणपथे च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महापथ¦ m. (-थः)
1. The principal path or entrance to a town or house. &c., a main road, a highway.
2. The end of life, the way of all flesh.
3. Name of certain precipices from which people used to throw themselves to obtain entrance into heaven. E. महा chief, पथ road.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महापथ/ महा--पथ m. a principal road , high street (in a city) , high road , highway( ifc. f( आ). ) AitBr. Gaut. A1past. etc.
महापथ/ महा--पथ m. N. of शिवMBh.
महापथ/ महा--पथ m. the long journey , the passage into the next world( थंया, to die) Katha1s.
महापथ/ महा--पथ m. the -grgreat pilgrimage (to the shrine of शिवon mount केदार, or the same -pilgpilgrimage performed in spirit i.e. by deep absorption into -S3 शिव) Cat.
महापथ/ महा--पथ m. the knowledge of the essence of शिवacquired in this -pilgpilgrimage Cat.
महापथ/ महा--पथ m. the mountain-precipices from which devotees throw themselves to obtain a speedier entrance into शिव's heaven ib.
महापथ/ महा--पथ m. N. of the book which treats of the above subjects
महापथ/ महा--पथ m. of a hell Ya1jn5.
महापथ/ महा--पथ n. = ब्रह्म-रन्ध्र(See. ) Cat.
महापथ/ महा--पथ mf( आ)n. having a great path or way Pa1rGr2.