महायज्ञ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महायज्ञः, पुं, (महान् यज्ञः ।) वेदपाठादि- रूपपञ्चप्रकारयज्ञः । यथा, -- “पाठो होमश्चातिथीनां सपर्य्या तर्पणं बलिः । एतैः पञ्च महायज्ञा ब्रह्मयज्ञादिनामकैः ॥” इत्यमरः । २ । ७ । १४ ॥ अपि च । “दिव्यो भौमस्तथा पैत्रो मानुषो ब्राह्म एव च । एतैः पश्च महायज्ञा ब्रह्मणा निर्म्मिताः पुरा ॥ ब्राह्मणानां हितार्थाय इतरेषाञ्च तन्मुखाः । इतरेषान्तु वर्णानां ब्राह्मणैः कारिताः शुभाः ॥ एवं कृत्वा नरो भुक्त्वास्माद्धरित्रि ! विशुध्यति । अन्यथा ब्रीहयोऽप्येते एकैके मृगपक्षिणः ॥ मन्तव्या दातृभोक्तॄणां महामांसन्तु तत् स्मृतम् ॥” इति वराहपुराणम् ॥ (यथा च मनौ । २ । ३८ । महायज्ञैश्च यज्ञैश्च ब्राह्मीयं क्रियते तनुः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महायज्ञ¦ पु॰ कर्म॰। नित्यं गृहस्थकर्त्तव्ये वेदाध्ययनाग्नि-होत्रपितृतर्पणभूतबलिकर्मातिथिपूजनरूपेषु पञ्चसु कर्मसु।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महायज्ञ¦ m. (-ज्ञः) An essential sacrifice, a sacrament of the Hindu religion; five acts are enumerated of this description, severally considered as due to the Ve4das, to the gods, to man, to the manes, and to all created beings; they are respectively, study of scrip- ture, offering of sacrifice to the gods, hospitable treatment of guests, libation of water, &c. to deceased progenitors, and the casting of food on the ground or in water as an offering to the gods, to spirits, &c. E. महा great, यज्ञ sacrifice or act of wor- ship.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महायज्ञ/ महा--यज्ञ m. a great sacrifice or offering , a principal act of devotion (of these there are 5 accord. to Mn. iii , 69-71 , viz. ब्रह्म-, देव-, पितृ-, मनुष्य-, and भूत-यज्ञ; See. IW. 194 etc. RTL. 411 ) S3Br. etc.
महायज्ञ/ महा--यज्ञ m. N. of विष्णुMBh.
महायज्ञ/ महा--यज्ञ m. pl. (with पञ्च)N. of wk.
